Avrupa Parlamentosu milletvekili Thomas Waitz, Kuzey Makedonya’ya ilişkin 26 Şubat’ta sunacağı İlerleme Raporu’nun ön taslak sonuçlarında, ülkede anayasa değişiklikleri konusundaki tıkanıklığın aşılması için acil siyasi irade gerektiğini vurguladı.
Rapora göre, anayasa değişiklikleri konusunda, komşu bir ülkeden gelebilecek yeni ikili talepler veya blokajlara yönelik endişeler nedeniyle ilerleme sağlanamadı. Waitz, bu çıkmazın aşılması için her iki tarafta da siyasi iradenin güçlendirilmesinin acil bir ihtiyaç olduğunu belirtti.
Avrupa’nın, özellikle Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırgan savaşı, transatlantik ittifakın geleceğine ilişkin belirsizlikler ve kurallara dayalı uluslararası düzene yönelik tehditler gibi derin jeopolitik değişimlerle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Waitz, “Avrupa’nın birlik içinde kalması hayati önem taşıyor. Belirsizliğe yer yok.” mesajını verdi.
Hukuk Devleti ve Yolsuzlukla Mücadelede Yetersiz İlerleme
Waitz, Kuzey Makedonya’nın şu anda zor bir konumda bulunduğunu, katılım sürecinin fiilen durduğunu ifade etti. Bazı olumlu reform adımlarına rağmen, hukuk devleti, yargı reformu ve yolsuzlukla mücadele alanlarında ilerlemenin yetersiz kaldığını kaydetti.
Taslak raporda, birçok alanda varlığını sürdüren yolsuzluğun önlenmesinde ilerleme olmadığına dikkat çekiliyor. Özellikle yüksek profilli yolsuzluk davalarında soruşturmalar ve somut sonuçlar talep edilerek, cezasızlık algısının ortadan kaldırılması gerektiği vurgulanıyor.
Süreç Liyakata Dayalı Kalacak
Mevcut jeopolitik bağlamda genişleme sürecinin yeniden canlandırılması ve hızlandırılması için fırsatlar doğabileceğini belirten Waitz, sürecin liyakata dayalı olmaya devam edeceğini ve özellikle hukuk devleti alanındaki ilerlemeye sıkı şekilde bağlı kalacağını ifade etti.
Tüm siyasi aktörlere, özellikle hükümete ve iktidar çoğunluğundaki milletvekillerine çağrıda bulunan Waitz, bu yeni aciliyetin farkına varılması ve temel alanlarda somut, ikna edici ve samimi sonuçlar üretilmesi gerektiğini vurguladı.
Altyapı ve AB’nin Sorumlulukları
Taslak raporda 8 ve 10 numaralı koridor projelerindeki ilerleme memnuniyetle karşılanırken, ulaşım ve enerji altyapısına ile çevre yatırımlarına daha fazla kaynak ayrılması gerektiği belirtiliyor. Ülkenin AB’nin dış politikasına uyumunun da olumlu değerlendirildiği ifade ediliyor.
Waitz ayrıca Avrupa Birliği’ne de yükümlülüklerini yerine getirme çağrısında bulunarak, Kuzey Makedonya şartları yerine getirdiği anda müzakerelerin bir sonraki aşamasına geçişin Avrupa Konseyi tarafından garanti edilmesi gerektiğini söyledi.
Taslak raporun 26 Şubat’taki sunumunun ardından nisan ayına kadar siyasi gruplar tarafından değerlendirileceği, mayıs ayında Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komitesi’nde (AFET) oylanacağı ve yaz tatili öncesinde Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda nihai oylamanın yapılacağı bildirildi.
Bu rapor, Waitz’in 2022’den bu yana Kuzey Makedonya hakkında hazırladığı ikinci ilerleme raporu olma özelliğini taşıyor. Bir önceki rapor, Avrupa Parlamentosu tarafından Makedon dili ve kimliğine atıf yapılmadan kabul edilmişti.
