2025 yılında Bosna Hersek yollarında toplam 42.762 trafik kazası meydana geldi; bunlardan 8.124’ü ölüm ve yaralanmayla, 34.638’i ise maddi hasarla sonuçlandı. Ortalama olarak her gün 117 trafik kazası kaydedildi.
Bosna Hersek’te trafik güvenliğinin artırılması için yalnızca daha sert cezaların veya sınırlı yasal değişikliklerin yeterli olmadığı, kapsamlı reformlar ve sürücü eğitimine daha fazla yatırım yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Saraybosna Üniversitesi’nden Prof. Drago Ezgeta, mevcut sistemin köklü bir şekilde reforme edilmesi ve Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini belirtti. Ezgeta, sürücülerin daha güvenli ve sorumlu şekilde trafiğe katılabilmesi için sadece yeni sürücülere değil, mevcut sürücülere yönelik de yeni eğitim kanallarının oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Ezgeta’ya göre bu eğitimler; araçlardaki yeni teknolojilerin kullanımı, trafikte risk yönetimi ve genel trafik güvenliği yaklaşımını kapsamalı.
Mostar Orta Trafik Okulu’ndan öğretmen Ivana Lasić ise sorunun yalnızca yasal düzenlemelerle sınırlı olmadığını, uygulamanın da büyük önem taşıdığını vurguladı. Lasić, özellikle alkollü araç kullanma, hız ihlalleri ve araç kullanırken cep telefonu kullanımı gibi ağır trafik ihlallerine yönelik cezaların artırılması gerektiğini söyledi.
Ayrıca önleyici eğitimler, farkındalık kampanyaları ve trafik altyapısına yapılacak yatırımların da ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.
Genç sürücüler daha fazla risk altında
Uzmanlara göre trafik kazalarında genç sürücüler daha sık yer alıyor. Bunun temel nedenleri arasında deneyim eksikliği, gece sürüşü, aşırı hız ve dikkat dağıtıcı unsurlar (özellikle cep telefonu kullanımı) öne çıkıyor.
Lasić, sorunun sadece yaşla ilgili olmadığını, trafik kültürünün zayıf olmasının ve mevcut yasaların yeterince uygulanmamasının da önemli bir etken olduğunu ifade etti. Ona göre, düzenli ve etkin denetim olmadan daha sert kuralların etkisi sınırlı kalıyor.
Avrupa modeli örnek gösteriliyor
Uzmanlar, çözüm önerileri arasında bazı Avrupa ülkelerinde uygulanan “deneme (probation) ehliyeti” sistemine dikkat çekiyor. Almanya, Avusturya ve Fransa gibi ülkelerde uygulanan bu model; eğitim, sıkı denetim ve kademeli sorumluluk sistemiyle genç sürücüler arasındaki kazaları azaltmada etkili oluyor.
Sağlık kontrolleri de gündemde
Ezgeta, sürücülerin sağlık durumlarının da daha sistemli şekilde denetlenmesi gerektiğini belirtti. Buna göre, sürüş kabiliyetini etkileyen hastalıkların ilgili kurumlara bildirilmesi ve sürücülerin sağlık durumlarında meydana gelen değişikliklerde araç kullanmamaları gerektiği yasal olarak daha net tanımlanmalı.
“Trafik kültürü değişmeden sonuç alınamaz”
Uzmanlar, uzun vadede trafik kazalarının azaltılması için yalnızca cezaların yeterli olmayacağı konusunda hemfikir. Eğitim, önleyici politikalar, etkili denetim ve modern altyapı yatırımlarının birlikte yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor.
Ayrıca Bosna Hersek’te “tehlikeli araç kullanma”nın hâlâ kabahat olarak değerlendirilmesi de eleştirilirken, Avrupa Birliği ülkelerinde bu tür ihlallerin çoğunlukla suç kapsamında ele alındığına dikkat çekiliyor.
