Sırbistan Madencilik ve Enerji Bakanı Dubravka Đedović Handanović, Naftna industrija Srbije (NIS) içindeki Rus payının devrine ilişkin müzakerelerin karmaşık olduğunu, ancak Sırbistan’ın bu süreçte net “kırmızı çizgilere” sahip olduğunu açıkladı.
Bakan, “Amacımız devlet için en iyi çözümü bulmak” diyerek, anlaşmanın tamamlanmasının ardından Avrupa’daki düzenleyici kurumların da onayının gerekeceğini belirtti.
Đedović Handanović, Sırbistan’ın yakıt arzı konusunda istikrarı korumak için gerekli tüm önlemleri aldığını söyledi. Son bir yılda ülkede yakıt temininde herhangi bir sorun yaşanmadığını vurgulayan bakan, zorunlu petrol ve türevleri rezervlerinin önemli ölçüde artırıldığını ifade etti.
Verilere göre rezervler:
- 31 günlük ortalama tüketim seviyesinden
- 55 günlük ortalama ithalat seviyesine çıkarıldı
Ayrıca 2022’den bu yana:
- Toplam rezervler %79,
- Dizel %98,
- Benzin %198 oranında arttı.
Yaptırımlar ve zor piyasa koşulları
Bakan, Office of Foreign Assets Control tarafından uygulanan yaptırımlar nedeniyle NIS’in zor şartlarda faaliyet gösterdiğini, ancak şirketin yine de rafinaj ve tedarik süreçlerini sürdürebildiğini söyledi.
Çözüm olarak Sırbistan’ın geçmişte:
- Yakıt ihracatına geçici yasaklar getirdiğini,
- Akaryakıt üzerindeki vergileri düşürdüğünü,
- Stratejik rezervleri piyasaya sürdüğünü hatırlattı.
Gerekirse akaryakıt vergilerinde yeni indirimlerin de gündeme gelebileceğini belirtti.
Hedef: Daha güçlü devlet payı
Müzakerelerde Sırbistan’ın öncelikleri arasında:
- Enerji güvenliğinin korunması
- Şirketin istikrarlı çalışması
- İstihdamın ve yatırımların sürmesi
- Pančevo Rafinerisi’nin tam kapasiteyle çalışması
yer alıyor.
Bakan, 2008 yılında yapılan anlaşmayı eleştirerek, “NIS o dönemde neredeyse hediye edildi. Şimdi daha iyi bir anlaşma hedefliyoruz” dedi.
Uluslararası aktörler de devrede
Süreçte Gazprom Neft’in sahip olduğu payın devri için görüşmeler sürerken, MOL Group başta olmak üzere Macaristan ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı şirketlerin de sürece dahil olduğu belirtildi.
Bakan, “Jeopolitik gelişmeler enerji alanında belirsizliği artırıyor. Bu nedenle Sırbistan enerji güvenliğini daha da güçlendirmek zorunda” diyerek sözlerini tamamladı.
