Kuzey Makedonya hükümeti, Avrupa Komiseri Marta Kos’un Avrupa Birliği’ne katılım sürecini kolaylaştırmayı amaçlayan ve “non-paper” olarak adlandırılan belgeyi bekleyeceğini, belge açıklandıktan sonra resmi tutumunu açıklayacağını duyurdu.
İlk bilgilere göre belgede, yeni ülkeler için oy hakkı olmaksızın AB üyeliği öngörülüyor. Bu modelle, tam üyelik sürecinde karşılaşılan olası vetoların aşılması hedefleniyor.
Bu süreçte Başbakan Hristijan Mıckoski, ülkenin önceliğinin tam üyelik olduğunu vurgulayarak, Bulgaristan ile yaşanan sorunun diyalog ve karşılıklı kabul edilebilir bir çözümle aşılması gerektiğini söyledi.
Mıckoski’ye göre reformların hayata geçirildiğinin kanıtı, Avrupa Konseyi’nin Kuzey Makedonya ile yürütülen post-monitoring diyaloğunu sonlandırma kararı oldu. Başbakan, bunun Batı Balkanlar’da bugüne kadar hiçbir ülkenin başaramadığı bir adım olduğunu ifade etti.
Muhalefetteki Sosyal Demokratlar Birliği (SDSM) ise ülkede AB karşıtı bir politika izlendiğini ve reformların ne gerçekçi ne de kapsamlı olduğunu savunuyor.
SDSM’den yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Avrupa Birliği, Kuzey Makedonya’nın entegrasyon sürecine bu kadar kaynak ayırmışken, AB tavsiyeleriyle uyumlu olmayan bir yargı yasasının kabul edildiğini ve Mıckoski’nin VMRO’lu meslektaşlarının eşlerini hâkim ve savcı olarak atadığını gördüğünde nasıl tepki verecek? Bu yol entegrasyona mı, yoksa izolasyona mı çıkıyor?”
Avrupa Komisyonu’nun Kuzey Makedonya’ya ilişkin son raporunda; yargı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ve Meclis’in işleyişinde ciddi zayıflıklar bulunduğu kaydedilmişti. SDSM’ye göre hükümet reform yapmak yerine komşu ülkelerle kasıtlı olarak krizler yaratarak izolasyonu meşrulaştırmaya ve müzakere sürecini tıkamaya çalışıyor.
Avrupa karşıtı bir kampanya yürütüldüğünü savunan sosyal demokratlar, sorumluluğun Avrupa’ya yüklendiğini belirtiyor.
Avrupa Komiseri Marta Kos, AB genişleme politikasının revizyonuna ilişkin non-paper’ı Ekim ayında duyurmuştu. Belgenin Şubat ya da Mart aylarında yayımlanması bekleniyor.
Belgenin doğrudan tetikleyicisi, Macaristan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine veto sinyali vermesi oldu. Ancak non-paper’ın Batı Balkan ülkelerini de kapsayacağı belirtiliyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, tam üyelik yerine önerilen “ilişkili üyelik” modelini şimdiden reddetti. Süreçte en ileride olan ve 2028’de üyelik hedefleyen Karadağ ise genişleme kurallarının revize edilmesine gerek olmadığını savunuyor.
Arnavutluk ise müzakerelere başlamış olmasına rağmen, alternatif üyelik modelini olumlu bir seçenek olarak değerlendiriyor.
