Kuzey Makedonya Başbakanı Hristiyan Mickoski, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin giderek iç sorunlarına odaklandığını ve genişleme sürecinin önüne geçen ciddi zorluklarla karşı karşıya bulunduğunu belirtti. Mickoski, buna rağmen Batı Balkanlar’ın AB üyeliği konusunda umudun devam ettiğini söyledi.
Kuzey Makedonya Başbakanı Hristiyan Mickoski, Mecliste düzenlenen milletvekili soruları oturumunda, Karadağ’da gerçekleştirilen son Berlin Süreci Zirvesi’ni ve Avrupa Birliği’nin genişleme politikasını değerlendirdi.
Mickoski, Avrupa ülkelerinin ekonomik, siyasi ve güvenlik alanındaki sorunlara giderek daha fazla öncelik verdiğini belirterek bu durumun Batı Balkanlar’ın Avrupa Birliği’ne entegrasyon sürecini etkilediğini ifade etti.
“AB, kendi içinde yeni sorunlar istemiyor”
Karadağ’daki Berlin Süreci Zirvesi’nde verilen mesajların daha önce Londra’da gerçekleştirilen zirvede dile getirilen görüşlerin devamı niteliğinde olduğunu söyleyen Mickoski, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in açıklamalarını hatırlattı.
Mickoski’nin aktardığına göre Merz, Batı Balkanlar’daki anlaşmazlıkların çözülmesi gerektiğini belirterek bölge ülkelerinin ortak bir anlaşma çerçevesinde ilerlemesini önermişti.
Mickoski, Merz’in yaklaşımını şu sözlerle aktardı:
“Balkanlar’da çok fazla sorun var. Ben bir hukukçuyum, bir anlaşma hazırlayacağım. Hepimiz bir araya gelip bu anlaşmayı imzalamalıyız ki sorunsuz şekilde ilerleyebilelim. Avrupa Birliği olarak kendi içimize sorun taşıyacak bir bölge istemiyoruz.”
Başbakan, bu yaklaşımın Londra Zirvesi’nde öne çıktığını ve Karadağ’daki toplantıda da belirleyici olduğunu söyledi.
“Avrupa ülkeleri iç sorunlarına odaklanıyor”
Avrupa’nın son yıllarda çok sayıda siyasi ve ekonomik zorlukla karşı karşıya kaldığını belirten Mickoski, bu gelişmelerin AB içindeki atmosferi değiştirdiğini ifade etti.
Ukrayna’daki savaş, yaklaşan kış mevsimi, doğal gaz ve diğer enerji kaynaklarına yönelik ihtiyaçlar ile küresel finans piyasalarındaki belirsizliklerin Avrupa hükümetleri üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Mickoski, birçok ülkenin iç sorunlarını çözmek amacıyla bütçe açıklarını artırdığını ve bu açıkların finansmanı için iç ve dış piyasalardan borçlanmak zorunda kaldığını belirtti.
Bazı büyük ekonomilerde bütçe açıklarının yüzde 3 ila 3,5 seviyelerinin çok üzerine çıktığını ifade eden Başbakan, ekonomik baskıların siyasi karar alma süreçlerini de etkilediğini vurguladı.
“Sessiz bir üçüncü dünya savaşı atmosferinde yaşıyoruz”
Küresel gelişmelerin yarattığı güvenlik ortamına da değinen Mickoski, dünyanın “sessiz bir üçüncü dünya savaşı” atmosferinde yaşadığı yönünde bir algı oluştuğunu söyledi.
Bu ortamın Batı Balkan ülkelerinin kendi aralarındaki siyasi anlaşmazlıklarla daha da karmaşık hâle geldiğini belirtti.
Avrupa ülkelerinin özellikle yaklaşan kış döneminde kendi iç meselelerine yoğunlaştığını savunan Mickoski, AB genişlemesine ilişkin olumlu mesajların devam etmesine rağmen somut önceliklerin değiştiğini ifade etti.
Mickoski, “Genişleme konusunda her zaman diplomatik nezaket çerçevesinde mesajlar verilecek. Ancak gerçekte Avrupa ülkeleri yavaş ama emin adımlarla kendi iç sorunlarına odaklanıyor.” dedi.
Karadağ’ın AB üyelik sürecindeki engellere dikkat çekti
Başbakan Mickoski, Karadağ’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde Hırvatistan ile yaşadığı ikili anlaşmazlıkları örnek gösterdi.
Hırvatistan’ın Karadağ’dan sekiz ek koşulun yerine getirilmesini talep ettiğini belirten Mickoski, en az iki müzakere faslının kapatılmasının bu koşullarla bağlantılı olduğunu söyledi.
Bazı koşulların Karadağ hükümeti açısından kolaylıkla yerine getirilebileceğini, ancak deniz sınırının belirlenmesi gibi konuların daha karmaşık olduğunu ifade etti.
Mickoski, Karadağ’ın katılım anlaşması taslağı üzerinde çalışmasına ve yıl sonuna kadar bazı müzakere fasıllarını kapatmayı hedeflemesine rağmen sürecin beklendiği kadar kolay ilerlemeyebileceğini savundu.
“İkili sorunlar AB üyeliğini engellememeli”
Mickoski, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un özel temsilcisi ve Fransız hükümeti üyesi Benjamin Haddad’ın verdiği mesajlara da değindi.
Batı Balkan ülkeleri arasındaki ikili anlaşmazlıkların AB’ye katılım sürecini zorlaştırdığını belirten Mickoski, bu sorunların genişleme sürecinin önündeki engeller olmaktan çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Başbakan, aday ülkelerin ilerlemesinin ikili siyasi anlaşmazlıklardan ziyade gerçekleştirdikleri reformlara ve elde ettikleri başarılara göre değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“Genişleme konusunda umut devam ediyor”
Mickoski, tüm zorluklara rağmen Avrupa Birliği’nin genişleme perspektifinin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Avrupa’nın önde gelen ülkelerinin Batı Balkanlar’ın AB üyeliğine ilişkin destek mesajlarını sürdürdüğünü belirten Başbakan, ancak mevcut uluslararası koşullarda genişlemeden daha öncelikli görülen ciddi sorunların bulunduğunu ifade etti.
Mickoski, Kuzey Makedonya ve diğer Batı Balkan ülkelerinin Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde ilerleyebilmesi için hem bölgesel anlaşmazlıkların çözülmesinin hem de liyakate dayalı bir genişleme politikasının önem taşıdığını vurguladı.
