Kosova Meclisinde, 25 Ekim’de öldürülen Arlinda Zekaj’ın ardından kadına yönelik şiddet ve devlet kurumlarının kadınları korumadaki yetersizlikleri tartışıldı. Milletvekilleri, cinayetin önlenmesinde ihmali bulunan yetkililerin hesap vermesini isterken, ülkede savaş sonrası dönemde 80’den fazla kadının öldürüldüğü belirtildi.
Kosova Meclisinde düzenlenen oturumda milletvekilleri, kadın cinayetlerinin önlenmesi konusunda polis, savcılık ve sosyal hizmet kurumlarının sorumluluklarını gündeme getirdi.
Tartışmaların odağında, yetkili kurumlardan korunma talebinde bulunduktan üç gün sonra öldürülen Arlinda Zekaj’ın durumu yer aldı.
Milletvekilleri, olayla ilgili olası kurumsal ihmallerin araştırılması ve sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin adalet önünde hesap vermesi gerektiğini vurguladı.
“Kosova’da savaş sonrası 80’den fazla kadın öldürüldü”
Kendin Karar Al Hareketi (Vetëvendosje-LVV) Milletvekili Edona Llalloshi, Kosova’da savaşın sona ermesinden bu yana 80’den fazla kadının öldürüldüğünü söyledi.
Kadına yönelik şiddetin kendisi için de kişisel bir acı olduğunu belirten Llalloshi, 2008 yılında kuzeni olan doktor Igballe Llalloshi’nin eşi tarafından öldürüldüğünü hatırlattı.
Llalloshi, “Aradan 18 yıl geçmesine rağmen acımız hiç dinmedi. Savaş sonrası dönemde Kosova’da 80’den fazla kadın öldürüldü. Bu sayıların her birinin arkasında sona eren bir hayat, dağılan bir aile ve ömür boyu yaralar taşıyan çocuklar bulunuyor.” dedi.
Yetkililere çağrıda bulunan Llalloshi, kadınların korunması için daha kaç kişinin hayatını kaybetmesi gerektiğini sordu.
Sosyal hizmet merkezlerinde personel eksikliği
Llalloshi, Kosova’nın 38 belediyesinde sosyal hizmet merkezleri bulunduğunu ancak bu merkezlerin büyük bölümünün yeterli çalışma koşullarına ve personele sahip olmadığını ifade etti.
Kadına yönelik şiddetle mücadelede sosyal hizmet kurumlarının önemli sorumluluklar üstlendiğini belirten milletvekili, mevcut eksikliklerin giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Muhalefetten üç acil önlem çağrısı
Kosova Demokratik Partisi (PDK) Milletvekili Ganimete Musliu ise Arlinda Zekaj cinayetinin kadınların korunmasında sistemin başarısız olduğunu gösterdiğini savundu.
Musliu, kadınların şiddetten korunması amacıyla üç acil adım atılmasını istedi.
- Yüksek riskli vakaların yeniden değerlendirilmesi: Polis, savcılık ve sosyal hizmet kurumlarının koordineli çalışarak şiddet riski altındaki kadınları belirlemesi.
- Polis bünyesinde uzman ekiplerin oluşturulması: Aile içi şiddet vakalarında risk değerlendirmesi yapacak özel ekiplerin kurulması.
- İhmali bulunan görevlilere yaptırım uygulanması: Şiddet uyarılarını dikkate almayan polis, savcı, hâkim ve sosyal hizmet çalışanları hakkında görevden alma ve cezai soruşturma süreçlerinin işletilmesi.
Musliu, koruma kararlarının yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirterek bu kararların kadınların günlük yaşamda güvenliğini sağlayacak şekilde uygulanmasını istedi.
“Şiddet karşısındaki ihmal yalnızca usul hatası değildir”
Kadına yönelik şiddet vakalarında kurumların sorumluluğuna dikkat çeken Musliu, şiddet belirtilerinin görmezden gelinmesinin ağır sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Musliu, “Şiddet karşısındaki ihmal, yalnızca bir usul hatası değil, suça ortak olmaktır.” ifadelerini kullandı.
PDK’li milletvekili, salı günü Arlinda Zekaj cinayetiyle ilgili açıklama yapmak üzere Kosova Polis Genel Müdürünün Meclis Güvenlik Komisyonuna çağrılmasını talep ettiğini ancak Vetëvendosje üyelerinin bu öneriye karşı oy kullandığını ileri sürdü.
Korunma talebinden üç gün sonra öldürüldü
Arlinda Zekaj, 25 Ekim’de öldürüldü.
Aktarılan bilgilere göre Zekaj, cinayetten yalnızca üç gün önce Kosova’nın yetkili kurumlarına yazılı başvuruda bulunarak korunma talep etmişti.
Bu durum, cinayetin önlenip önlenemeyeceğine ve ilgili kurumların başvuruya nasıl karşılık verdiğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
Kadın cinayetlerine karşı protestolar düzenleniyor
Zekaj’ın öldürülmesinin ardından Kosova’da vatandaşlar ve kadın hakları savunucuları protesto düzenleyerek sorumluların hesap vermesini istedi.
Dün gerçekleştirilen protestonun ardından bugün de benzer bir gösteri yapılacağı duyuruldu.
Kadın cinayetlerine karşı yükselen tepkiler, Kosova’da koruma mekanizmalarının etkinliğinin artırılması ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi taleplerini yeniden gündeme taşıdı.
