Kuzey Makedonya’da çocukların %31,2’sinin fazla kilolu, %13,7’sinin ise obez olduğu açıklandı.
Bu oranların, Avrupa Bölgesi ortalaması olan sırasıyla %25 ve %11’in üzerinde olduğu bildirildi. Bulgular, Dünya Obezite Günü dolayısıyla Kuzey Makedonya Halk Sağlığı Enstitüsü (İJZ) tarafından kamuoyuyla paylaşılan, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi koordinasyonundaki Avrupa Çocukluk Çağı Obezite İzleme Girişimi (COSI) araştırmasına dayanıyor.
Araştırmaya göre fazla kilo ve obezite erkek çocuklarda kızlara kıyasla daha yaygın.
Beslenme Alışkanlıkları Endişe Verici
Veriler, çocukların yalnızca %25’inin her gün taze meyve tükettiğini ortaya koydu. Bu oran, Avrupa Bölgesi’ndeki en düşük günlük meyve tüketim seviyelerinden biri olarak kaydedildi.
Her gün taze sebze tüketen çocukların oranı ise %20 ile Avrupa’daki en düşük seviyeler arasında yer alıyor. Çocukların %40’ı tuzlu atıştırmalıkları tüketirken, bu oran COSI araştırmasına katılan Avrupa ülkeleri arasında en yüksek düzey olarak belirtildi. Ayrıca çocukların %51’i haftada üç veya daha fazla gün düzenli olarak tatlı atıştırmalık tüketiyor.
Fiziksel Aktivite ve Ekran Süresi
Araştırmaya göre çocukların %40’ı günde iki saatten fazla süreyi televizyon ya da elektronik cihaz ekranı karşısında geçiriyor. Buna karşın %63,3’ü okula yürüyerek ya da bisikletle gidiyor. Okula uzaklığı 2 kilometreye kadar olan çocuklarda bu oran %89’a çıkıyor.
Çocukların %94’ü her gün en az bir saat orta ya da yüksek yoğunlukta aktif oyun oynarken, %48,2’si haftada iki saatten fazla spor yapıyor veya dans ediyor. Büyük çoğunluk (%88,6) ise geceleri en az 9 saat uyuyor.
Aile Eğitimi ve Farkındalık
Araştırma, fazla kilolu ve obez çocukların çoğunlukla ebeveynlerinin düşük veya orta düzeyde eğitim aldığı ailelerde yaşadığını gösteriyor. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarına sahip çocukların ise genellikle daha yüksek eğitim seviyesine sahip ebeveynlerle yaşadığı belirtildi.
Ebeveyn farkındalığının da düşük olduğu vurgulandı. Fazla kilolu ya da obez çocukların yarısından fazlasının ebeveynleri, çocuklarının kilosunu “normal sınırlar içinde” olarak değerlendirdi.
Uzmanlardan Sistemsel Müdahale Çağrısı
İJZ, elde edilen sonuçların okul ve aile ortamında sistemli müdahalelere duyulan acil ihtiyacı ortaya koyduğunu belirtti. Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimini desteklemek için yalnızca bireysel değil, yapısal adımların da atılması gerektiği ifade edildi.
Gıda reformülasyonu, gıda etiketleme ve bilgilendirme uygulamaları, reklamların düzenlenmesi, kentsel çevrenin iyileştirilmesi ve güvenli fiziksel aktivite imkanlarının artırılması önerilen başlıca müdahale alanları arasında yer aldı.
