Makedonya Sağlık Bakanı Azir Aliu, hayatını kaybeden vatandaşlara ait beyin dokularının uluslararası bir araştırma kapsamında ABD’ye gönderildiğine dair iddiaların, bakanlık bünyesinde kurulacak bir çalışma grubu tarafından inceleneceğini açıkladı.
Aliu, projenin Columbia Üniversitesi’nde başladığı döneme ait belgelerin bulunup bulunmadığının ve herhangi bir bilimsel iş birliği mutabakatı olup olmadığının araştırılacağını söyledi.
İdari inceleme kapsamında, söz konusu dokuların ihracı için ailelerden izin alınıp alınmadığı ve etik kurallara uyulup uyulmadığı da değerlendirilecek. Projenin yürütücülerinden, dönemin Adli Tıp Kurumu Direktörü Aleksey Duma ile Gorazd Rosokliva, tüm sürecin protokollere uygun şekilde gerçekleştirildiğini savunuyor. Ancak yaklaşık 20 yıl öncesine ait belgelerin imha edilmiş olması ihtimali, çalışma grubunun net sonuçlara ulaşıp ulaşamayacağı konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, o dönemde resmi belgelerin saklanma süresinin 15 yıl olduğu, 2018 yılından itibaren bu sürenin 25 yıla çıkarıldığı belirtildi. Sağlık yetkilileri, konunun bakanlığın doğrudan yetki alanında olmadığını da vurguladı.
Açıklamada ayrıca, Tıp Fakültesi tarafından bakanlığa iletilen bilgilere yer verildi. Buna göre, genetik özellikler içeren biyolojik materyallerle ilgili bilimsel araştırmalar; Bilimsel Araştırma Faaliyetleri Kanunu, Klinik Araştırmalar Yönetmeliği, biyolojik materyallerin transferi ve taşınmasına ilişkin yönergeler ile paketleme ve etiketleme kuralları çerçevesinde sıkı biçimde düzenleniyor. Bu bilgiler, günümüzde biyolojik materyal ihracatına yönelik protokollerin ne kadar katı olduğu sorusuna yanıt olarak paylaşıldı.
Projenin yürütüldüğü dönemde ise sürecin; ailelerden alınan bilgilendirilmiş onam, İnsanlar Üzerinde Araştırmalar Etik Kurulu’nun onayı ve dönemin İlaç Bürosu tarafından verilen, dokunun bilimsel amaçla ve hangi hedefler doğrultusunda kullanılacağını açıkça belirten ihracat izniyle ilerlediği ifade edildi.
Proje sorumluları, çalışmanın gizli olmadığını ve Adli Tıp Enstitüsü’nden genç uzmanların da projede yer aldığını belirtti.
Konu, kamuoyunda, hayatını kaybeden milyarder Jeffrey Epstein’a ait belgelerin yayımlanmasının ardından yeniden gündeme geldi. Söz konusu dosyada, Kuzey Makedonya’nın uzun yıllar boyunca intihar araştırmalarında kullanılmak üzere beyin dokuları sağladığı iddia ediliyor.
