Kosova’da yükseköğretimin en önemli sorunlarından biri, üniversitelerdeki eğitim programlarının iş gücü piyasasının gerçek ihtiyaçlarıyla uyumlu olmaması olarak gösteriliyor.
Kosova eski Eğitim Bakan Yardımcısı ve eğitim uzmanı Dukagjin Pupovci, Radio Avrupa e Lirë’nin “5 Pyetje” podcast programında yaptığı açıklamada, ülkede iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına yönelik yeterli analizlerin yapılmadığını söyledi.
Pupovci, devlet üniversitelerinde özellikle ekonomi ve hukuk alanlarında öğrenci sayısının çok yüksek olduğunu, ancak iş piyasasının bu kadar fazla mezuna ihtiyaç duymadığını belirtti.
“Yalnızca 1100 öğrenci için kontenjan açılması bile fazlalıktır. Her yıl 1100 ekonomist ve diğer dört fakülteyle birlikte toplamda 2200 ekonomistin mezun olması, ekonomimizin ihtiyaç duyduğu bir kapasite değil” dedi.
Öğrencilerin yüzde 30’u işletme, yönetim ve hukuk okuyor
Pupovci, Kosova’daki üniversite öğrencilerinin yaklaşık yüzde 30’unun işletme, yönetim ve hukuk alanlarında eğitim aldığını belirterek, bu mezunların çoğu zaman kendi alanları dışında çalışmak zorunda kaldığını ifade etti.
Eğitim Bakanlığı’nın üniversite kontenjanlarını belirlerken daha net bir politika izlemesi gerektiğini söyleyen Pupovci, üniversitelerle iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına uygun programlar oluşturmak için daha güçlü bir diyalog kurulması gerektiğini vurguladı.
“Üniversiteler pratik becerilere daha fazla önem vermeli”
Pupovci’ye göre öğrencilerin bölüm tercihi yalnızca kişisel ilgi alanlarına değil, aynı zamanda mezuniyet sonrası istihdam imkanlarına da dayanmalı.
İşverenlerin mezunlara çoğu zaman ek eğitim vermek zorunda kaldığını belirten Pupovci, üniversitelerin iletişim, planlama ve diğer sosyal beceriler gibi pratik yetkinliklere daha fazla ağırlık vermesi gerektiğini söyledi.
“İşverenler çoğu zaman yeni mezunları eğitmek için yatırım yapmak zorunda kalıyor çünkü üniversite, iş hayatının gerektirdiği tüm becerileri kazandırmıyor” dedi.
Daha geniş kapsamlı bölümler önerisi
Pupovci, devlet üniversitelerinin eğitim programlarını yeniden düzenlemesi gerektiğini belirterek, öğrencilere daha fazla istihdam seçeneği sunan daha geniş kapsamlı uzmanlık alanlarının oluşturulmasını önerdi.
“Bir kişiyi yalnızca muhasebe, bir başkasını yalnızca bankacılık ve sigortacılıkla sınırlandırırsanız, insanların kolay iş bulmasını zorlaştıran yapay engeller oluşturursunuz” ifadelerini kullandı.
Erkek öğrencilerin yükseköğretime ilgisi azalıyor
Pupovci ayrıca Kosova’da üniversite eğitimine ilginin azaldığını, özellikle erkek öğrenciler arasında bu düşüşün daha belirgin olduğunu söyledi.
Lise mezunu erkeklerin yaklaşık yüzde 30’unun yükseköğretime devam etmediğini belirten Pupovci, bunun nedeninin birçok gencin lise eğitiminde kazandığı becerilerle çalışma hayatına atılabileceğini düşünmesi olduğunu ifade etti.
Bu durumun yükseköğretimdeki cinsiyet dağılımını da değiştirdiğini belirten Pupovci, bugün üniversite öğrencilerinin yüzde 60’tan fazlasını kadınların oluşturduğunu kaydetti.
