Kuzey Makedonya’da 2025 yılında vergi gelirlerinin planlanan tutarın yüzde 96’sı oranında toplandığı açıklandı. Maliye Bakanı Gordana Dimitrieska-Koçoska, bu gelirlerle devletin işleyişinin finanse edildiğini ve büyük ölçüde hedeflerin gerçekleştirildiğini söyledi.
Bakan Koçoska, emeklilik sigortası primlerinde yüzde 2’lik bir sapma yaşandığını belirterek, bu durumun nedenlerinin hâlen araştırıldığını ifade etti. Sağlık sigortası ve istihdam primlerinde ise tahsilatın yüzde 100’ün üzerine çıktığını vurguladı.
“Bazı alanlarda, özellikle şans oyunları sektöründe, beklediğimizin altında bir tahsilat söz konusu. Gelir İdaresi’nde uygulanan mevcut sistemin yeterli olmadığı görülüyor. Bu nedenle yeni bir sistemin hayata geçirilmesi için çalışıyoruz,” dedi Koçoska.
Katma Değer Vergisi (KDV) tahsilatı yüzde 100, gelir vergisi ise yüzde 97 olarak gerçekleşti. Buna karşın, küresel piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle akaryakıt üzerinden alınan özel tüketim vergilerinde (akçiz) ve bazı ithalat vergilerinde hedeflerin gerisinde kalındı.
Bakan Koçoska, 2025 yılında toplam kamu gelirlerinin (vergiler, primler ve vergi dışı gelirler dahil) yüzde 92 seviyesinde kalmasının temel nedenini ise bazı kurumların kendi öz gelirlerini yeterince toplayamaması olarak açıkladı.
“Devlet Denetim Kurumu’nun raporları, bazı kurumların imtiyazlar ve benzeri kalemlerden beklenen gelirleri toplayamadığını ortaya koyuyor. Buna rağmen bu kurumlar harcamalarını sürdürdü, çünkü kendi hesaplarında yeterli kaynakları vardı,” dedi.
Bakan, hangi kurumların gelir toplamada başarısız olduğunu açıklamazken; enerji, içişleri, adalet, çevre bakanlıkları ile kamuya ait şirketlerin bu tür gelirleri toplayan kurumlar arasında yer aldığını hatırlattı.
2025’te yaklaşık 8 puanlık gelir açığının ardından, 2026 yılında yüzde 12,4 daha fazla gelir nasıl toplanacağı sorusuna da değinen Koçoska, çözümün mevcut olduğunu belirtti.
“IMF’nin analiz raporlarını henüz resmi olarak almadık ancak vergi muafiyetlerinin GSYH’nin yüzde 4,75’i seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Bu oran, bütçe açığının üzerinde. Ayrıca gri ekonomi alanında da ciddi bir potansiyel var,” diye konuştu.
Öte yandan, GSYH’nin yaklaşık yüzde 30’u, yani 5 milyar euroya yakın bir büyüklüğe ulaştığı tahmin edilen kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında, bugün itibarıyla E-Fatura sisteminin test süreci başlatıldı. Önümüzdeki 9 ay içinde tüm şirketlerin bu sisteme uyum sağlaması ve eğitilmesi planlanıyor.
Gelir İdaresi’nden yapılan açıklamada, e-fatura sisteminin basit ve erişilebilir olduğu, küçük, orta ve büyük ölçekli tüm firmaların sistemi rahatlıkla kullanabileceği belirtildi.
