İlber Ortaylı: “Rumeli’den gelenler Cumhuriyet’i kurdu”

Galatasaray Üniversitesi öğretim üyesi, tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’nde ‘Balkanlar’ üzerinde konferans verirken, ‘Türkler’ üzerine çarpıcı yorumlar yaptı.

Tekirdağ Valisi Ali Yerlikaya, üniversite rektörü Prof. Dr. Osman Şimşek başta olmak üzere salondan taşan bir öğrenci kalabalığı tarafından dinlenen Ortaylı, Balkanlar’ın çektiği sıkıntıları anlatırken, “Bizler Balkan İmparatorluğu’nu değil Rumeli’deki anavatanı kaybettik” derken yürek sızlattı.

Sık sık alkış alan Ortaylı daha sonra şöyle devam etti:

“Balkanlar’dan çekilirken, orası yıkıldı, Rumeli’deki bütün zenginliklerimiz gitti; hem kültürel, hem ekonomik anlamda demek istiyorum. Osmanlı İmparatorluğu’nun temeli çöktü. Bu Rumeli’den gelenler de aslında Cumhuriyet’i kurdular. Zaten 1. Cihan Harbi’ne, Balkanlılığın getirdiği şuurla ve kimlikle girdik.
Bu bütün Şark’ta çok önemli bize özgü önemli bir veçhedir. Yani Türklük öyle öğreniliyor; kitaptan okuyarak değil… Türklerin ‘milli hafızası’ budur…”

Türklerin Balkanlar’dan çekilmesiyle Rumeli’deki ‘sosyal dengenin’ bozulduğunu ancak Anadolu’da öbür yarısını yaşatmaya başladığını anlattı. Ortaylı, “Balkanlar’dan gelenler ekilmeyen arazileri ziraata açtılar; onlar sayesinde modern ziraat gelişti. 1895’te Yunan savaşında ordu, ilk kez Anadolu’da ekilen buğdayın ununu yedi. Balkan devletlerine bakarsak… Milli sınırların tespiti için çok uğraştılar… Aslında bu mümkün değildir. Çünkü hepsinde azınlıklar vardır. Ayrıca, her Türk azınlığı, o ülke için bir ‘talih’ olmuştur. Bu tarihi bir vakadır. Mirastır.
Balkanlar’da enerji sorunu vardır, çünkü bütün Balkanlar’da ne ziraat, ne büyük zenginlikler, ne de maden kaynakları, hele de sadece bir dönem Romanya’nın çıkardığı petrol vardı; o da bitti.” ifadelerini kullandı.

Hürriyet