Bosna-Hersek’in Saraybosna kentinde, Azerbaycan Büyükelçiliği’nin organizasyonuyla Park Prijateljstva’da, 26 Şubat 1992’de Ermeni güçleri tarafından 613 sivilin öldürüldüğü ve Azerbaycan’a yönelik uzun süren saldırılar sırasında işlenen en ağır katliamlardan biri olarak kabul edilen Hocalı Katliamı’nın 34. yıldönümü anıldı.
Törene, Türkiye’nin Saraybosna Büyükelçisi Emin Akseki ve Türkiye kurumlarının temsilcileri de katıldı. Katılımcılar, Dobrinja’daki anıtın önüne çiçek bıraktı ve şehitler için Fatiha okudu.
Azerbaycan’ın Saraybosna Büyükelçisi Vilayat Guliyev, katliamda hayatını kaybeden 600’den fazla masum insanın hatırlanmasının önemine vurgu yaptı. Guliyev, “Şehitler, mezarları ve düştükleri yerler ziyaret edildiği sürece yaşamaya devam eder” dedi.
Hocalı şehitlerinin adının sadece Azerbaycan’da değil, Azerbaycan’ın diplomatik temsilciliklerinin bulunduğu 70’ten fazla ülkede bilindiğini hatırlatan Guliyev, katliamdan kurtulan çocukların büyüyüp düşmana karşı geri döndüğünü anlattı: “Soğuk ve karlı bir ortamda tankların üzerine oturdular ve Hocalı’yı düşmandan temizlediler.”
Büyükelçi, Hocalı’nın bugün tamamen yeniden inşa edildiğini ve binlerce kişinin burada tekrar yaşadığını belirtti. Karabağ’ın genelinde yeniden yapılanma sürecinin de sürdüğünü, Türkiye’den gelen şirketlerin ve kardeş desteğinin bu süreçte önemli rol oynadığını ifade etti.
Guliyev, kaybedilen canların geri getirilemeyeceğini vurgulayarak, “Hocalı şehitlerinin anısı kalplerimizde sonsuza dek yaşayacak; çünkü Hocalı bizim gücümüzün kaynağıdır” dedi. Ayrıca, uluslararası adaletin önemine dikkat çekti ve Hocalı katliamına karşı gerekli cevabın verildiğini belirterek, “Bugün Hocalı özgürdür. Bugün, Hocalı şehitleriyle birlikte, kardeş Türkiye’nin farklı dönemlerde verdiği çok sayıda şehide ve Bosna-Hersek şehitlerine derin saygı duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Katliamın detaylarına göre, 25 Şubat 1992 gecesi, Hocalı topçu bombardımanı sonrasında Ermeni silahlı güçleri, eski SSCB 366. Piyade Alayı’nın yardımıyla şehri ele geçirdi. 5.379 kişi zorla yerlerinden edildi, 613 kişi öldürüldü; bunlar arasında 63 çocuk, 106 kadın ve 70 yaşlı vardı. 1.275 kişi rehin alındı ve işkence gördü, 487 kişi yaralandı. 150 rehin, 68 kadın ve 26 çocuk hâlâ kayıp. Sekiz ailede hayatta kalan kimse kalmadı, 150 çocuk bir ebeveyni, 25 çocuk ise her iki ebeveyni kaybetti.
2020 sonbaharında, 44 günlük çatışmalar sonucunda Azerbaycan, yaklaşık 30 yıllık Ermeni işgalinin ardından Karabağ’daki birçok şehir, köy ve yerleşim yerini geri aldı. Eylül 2023’te gerçekleştirilen “anti-terör operasyonu”yla Azerbaycan, Karabağ üzerinde tam egemenliğini yeniden kurdu ve bölgedeki ayrılıkçı güçler silah bıraktı.
