Hırvatistan’da Alzheimer hastalığı veya diğer demans türleri teşhisi kaydedilen 65 yaş üstü kişilerin sayısı son yıllarda önemli ölçüde arttı. Hırvatistan Halk Sağlığı Enstitüsü (HZJZ), verileri 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla açıkladı.
Merkezi Sağlık Bilgi Sistemi verilerine göre, 65 yaş üstü Alzheimer veya diğer demans teşhisi bulunanların sayısı 2021’de 25 bin 197 iken, 2025’te 29 bin 512’ye yükseldi. Böylece dört yılda 4 bin 300’den fazla artış kaydedildi.
Verilere göre sayı 2022’de 25 bin 931, 2023’te 26 bin 915, 2024’te ise 28 bin 273 olarak kayıtlara geçti. HZJZ, rakamların ülkedeki gerçek hasta sayısını kesin olarak göstermediğine, sağlık sisteminde ilgili teşhisi bulunan kişileri kapsadığına dikkati çekti.
Hırvatistan İstatistik Kurumunun 2020-2022 dönemine ilişkin tahminlerine göre, demans hastalarının toplam nüfus içindeki oranı yüzde 1,3 seviyesinde bulunuyor. Bu oran 60 yaş üstü nüfusta yüzde 4,1’e yükseliyor.
HZJZ, Alzheimer ve diğer demans türlerinin yalnızca hastaları değil, ailelerin yaşamını da doğrudan etkilediğini vurguladı. Hastalık ilerledikçe sağlık ve sosyal bakımın yanı sıra günlük yaşam desteğine duyulan ihtiyaç da artıyor.
Uzmanlar, yaşın demans açısından en önemli risk faktörü olduğunu ancak bazı risklerin azaltılabileceğini belirtiyor. Düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, sigaranın bırakılması, tansiyon, kan şekeri ve kolesterolün kontrol altında tutulması ile işitme ve görme sorunlarının zamanında tedavi edilmesinin beyin sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Sosyal ilişkilerin korunmasının da önemine dikkat çekilirken, sosyal izolasyonun demans gelişimi açısından bir risk faktörü olduğu belirtiliyor. Aile ve arkadaşlarla iletişimin sürdürülmesi, toplumsal faaliyetlere katılım ve gönüllülük çalışmalarının zihinsel ve beyin sağlığı açısından yararlı olabileceği kaydediliyor.
Alzheimer’ın erken belirtileri arasında günlük işleri yapmakta zorlanma, kelime bulma veya konuşmayı takip etmede güçlük, zaman ve mekân konusunda yönelim bozukluğu, karar verme yetisinde değişiklikler, sosyal hayattan uzaklaşma ve belirgin ruh hali değişiklikleri bulunuyor. Uzmanlar, bu belirtilerden herhangi birinin tek başına demans anlamına gelmediğini, birden fazla belirtinin uzun süre devam etmesi ve giderek kötüleşmesi durumunda aile hekimine başvurulması gerektiğini belirtiyor.
