Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), mevcut politikaların değiştirilmemesi durumunda Hırvatistan’ın önümüzdeki 10 yıl içinde yaklaşık 327 bin kişilik iş gücü açığıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Hırvatistan İstihdam Kurumu (HZZ), 2030 yılına kadar hazırladığı stratejide istihdamın artmasını ve işsizliğin azalmasını beklerken nüfusun yaşlanması ve çalışma çağındaki insan sayısının düşmesinin ciddi sorunlar oluşturacağını belirtti.
HZZ’nin tahminlerine göre 2025 yılında 1,73 milyon olan çalışan sayısının 2030’a kadar yaklaşık 110 bin kişi artarak 1,84 milyona ulaşması bekleniyor.
Aynı dönemde işsiz sayısının 2026’daki ortalama 81 bin seviyesinden 2030 yılında 60 binin altına düşeceği öngörülüyor.
Ancak kurum, işsizlikteki düşüşe rağmen özellikle inşaat, turizm, ulaşım, sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışan bulmanın giderek zorlaşacağına dikkat çekiyor.
Nüfus yaşlanıyor, birçok bölge sakinlerini kaybediyor
OECD projeksiyonlarına göre 2050 yılında Hırvatistan’ın 20 ilinde çalışma çağındaki her iki kişiye karşılık 65 yaşın üzerinde bir kişi bulunacak. 2022 yılında ise hiçbir ilde böyle bir demografik yapı görülmüyordu.
Zadar ili ve başkent Zagreb dışında ülkenin bütün illerinde nüfusun azalması bekleniyor.
En büyük düşüşün yaşanacağı Vukovar-Srijem ilinin 2050 yılına kadar nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını kaybedebileceği tahmin ediliyor.
Hırvatistan’da 2021 yılından bu yana ülkeye yerleşenlerin sayısı ülkeden ayrılanları aşsa da OECD, göçün tek başına nüfus azalmasını durduramayacağını belirtiyor.
Yabancı işçilere bağımlılık artabilir
HZZ, iş gücü ihtiyacının karşılanmasında yabancı çalışanların giderek daha önemli hâle geleceğini vurguluyor.
Bununla birlikte kadınların, gençlerin, ileri yaştaki kişilerin ve yurt dışından dönen Hırvatistan vatandaşlarının iş gücüne katılımının artırılması gerektiği belirtiliyor.
Eurostat’ın 2023 verilerine göre Hırvatistan’da emeklilerin yalnızca yüzde 5’i çalışmaya devam ederken Avrupa Birliği ortalaması yüzde 13 seviyesinde bulunuyor.
Haziran 2025’te yapılan emeklilik reformuyla emeklilere yarım emekli maaşı alarak tam zamanlı veya tam emekli maaşı alarak yarı zamanlı çalışma imkânı sağlandı.
Yapay zekâ iş gücü piyasasını değiştirecek
HZZ, dijital teknolojiler ve yapay zekânın istihdam üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.
Uluslararası tahminlere göre 2030 yılına kadar dijital teknolojilerin işlerin yaklaşık yüzde 86’sını etkilemesi bekleniyor. Otomasyonun mevcut işlerin beşte birine kadarını ortadan kaldırabileceği, buna karşılık teknoloji, bilim, bilişim ve elektronik ticaret alanlarında yeni istihdam fırsatları oluşturabileceği belirtiliyor.
HZZ, gelecekte temel sorunun işsizlikten çok yeterli sayıda nitelikli çalışan bulmak olacağını vurguluyor.
Bu nedenle 2030 yılına kadar mesleki eğitim, yeniden beceri kazandırma programları, dijital yetkinlikler ve yaşam boyu öğrenmeye yönelik yatırımların artırılması hedefleniyor.
OECD ayrıca yaşlanan nüfus nedeniyle emeklilik ve yaşlılara yönelik sağlık harcamalarının 2061 yılına kadar iki katına çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
