Arnavutluk’un başkenti Tiran’da, 29 Ocak Perşembe günü, “Çamerya Trajedisi, 1913–1945” başlıklı iki ciltlik eserin tanıtım etkinliği düzenlendi.
Etkinlik, ALSAR Vakfı ile Çamerya “Hasan Tahsini” Vakfının ortak organizasyonuyla gerçekleştirildi. Programda söz alan çok sayıda konuşmacı, iki ciltlik eserin bilimsel içeriğini ve önemini överken, yazarlar Dr. Qerim Lita ve Shkëlzen Halimi ile yayınevi ALSAR Yayınlarının katkılarına dikkat çekti.
Etkinlikte katılımcılara hitap eden ALSAR Vakfı İdari Direktörü Saimir Rusheku, bunun yalnızca bir kitap tanıtımı değil, aynı zamanda tarihsel hafızaya saygı ve kolektif vicdanın bir ifadesi olduğunu vurguladı. Rusheku, 20. yüzyıl boyunca Çamerya halkının sistematik baskılara, katliamlara, zorunlu göçe ve mülksüzleştirmeye maruz kaldığını belirterek, Çamerya trajedisinin hâlâ ulusal vicdanda açık bir yara olarak durduğunu söyledi.
Rusheku konuşmasında, arşiv belgelerine dayalı tarihsel hafızanın duygusal değil, etik ve bilimsel bir sorumluluk olduğunun altını çizdi. ALSAR Vakfı’nın tarih, albanoloji ve kültür alanındaki çalışmalarına değinerek, özellikle Çamerya’ya adanmış yayınların araştırmacılar için önemli birer referans kaynağı haline geldiğini ifade etti.
Tanıtımı yapılan “Çamerya Trajedisi / Çamerya Trajedisi / The Cham Tragedy, 1913–1945” adlı iki ciltlik çalışmanın, özgün arşiv belgelerine dayandığını, bilimsel titizlikle hazırlandığını ve üç dilde (Arnavutça, Türkçe ve İngilizce) özetler içerdiğini belirten Rusheku, eserin uluslararası kamuoyu için de önemli bir kaynak niteliği taşıdığını söyledi.
Etkinlikte konuşan tarihçi Pëllumb Xhufi, kitabın değerine vurgu yaparak ALSAR Vakfı’nın yayınlar, konferanslar ve sempozyumlar aracılığıyla sunduğu akademik ve ulusal katkılara dikkat çekti. Çamerya soykırımından sağ kurtulan Hajredin Isufi ise iki cildi Çamerya için “bir başyapıt” olarak nitelendirdi.
Araştırmacı Enver Kushi de eserde yer alan arşiv materyallerinin önemine değinirken, yazarlar Dr. Qerim Lita ve Shkëlzen Halimi araştırma sürecini anlatarak ALSAR Vakfı’na verdikleri destekten dolayı teşekkür etti.
Çamerya “Hasan Tahsini” Vakfı Başkanı Alket Veliu, ALSAR Vakfı’nı “insani ve ulusal değerlerin misyoneri” olarak tanımladı ve Çamerya tarihine dair hafızanın yaşatılmasındaki rolünü vurguladı.
İki ciltlik eser, farklı arşiv kaynaklarından derlenen belgeleri içerirken, üç dilde özetlerle uluslararası erişimi amaçlıyor. ALSAR Yayınları daha önce de Çamerya konulu çeşitli kitaplar, konferanslar, sempozyumlar ve sergiler düzenleyerek bu konuyu kültürel gündemde tutmuştu.
