Bulgaristan, bugünden itibaren resmen Avro Bölgesi’nin 21’inci üyesi oldu. Bu adımla birlikte Bulgar levası yürürlükten çıkarılarak ülkenin yeni ulusal para birimi euro olarak belirlendi.
Euro bugünden itibaren resmi para birimi olarak kullanılmaya başlanırken, 31 Ocak’a kadar geçiş süreci kapsamında leva da dolaşımda kalacak. Leva ile yapılan ödemelerde para üstü euro olarak verilecek. Nakit levanın euroya çevrimi ise tüm ticari bankalarda, postanelerde ve Bulgaristan Merkez Bankası’nda yapılabilecek.
Yetkililer, bugün itibarıyla ülkedeki ATM’lerin yüzde 96’sının yalnızca euro banknotu vereceğini, kalan ATM’lerin ise iki hafta içinde tamamen euroya geçeceğini açıkladı.
Fiyatlar Çift Para Birimiyle Gösterilecek
Bulgaristan’da bugün ayrıca 8 Ağustos 2026’ya kadar sürecek geçiş dönemi başladı. Bu süreçte mağaza ve hizmetlerdeki fiyatlar hem leva hem de euro cinsinden gösterilecek. Uygulamanın amacı, para değişimi sırasında fiyatların haksız yere artırılmasına yönelik tüketici endişelerini azaltmak.
Avrupa Komisyonu, Bulgaristan’ın euroyu benimsemesini ülke, Avro Bölgesi ve Avrupa Birliği için önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Komisyon açıklamasında, euronun Bulgar vatandaşları ve işletmeler için seyahat, ticaret ve fiyat şeffaflığı açısından somut faydalar sağlayacağı vurgulandı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Bulgaristan’ın Avro Bölgesi’ne katılımını AB’nin en büyük başarılarından biri olarak değerlendirdi. Von der Leyen, “Bu adım, yıllar süren çabanın ve kararlılığın sonucudur. Euro, Bulgar halkına daha kolay ödemeler ve seyahat imkânı sunacak, işletmelere yeni fırsatlar yaratacaktır. Bu gelişme Bulgaristan için iyi, Avrupa’yı ise daha güçlü ve rekabetçi kılmaktadır” dedi.
Karar Süreci ve Arka Plan
Bulgaristan’ın Avro Bölgesi’ne katılım kararı, AB Konseyi tarafından geçen yıl 8 Temmuz’da alındı. Aynı kararla, dönüşüm kuru 1 euro = 1,95583 Bulgar levası olarak belirlendi.
2007 yılında AB’ye üye olan Bulgaristan, 2020’de Avro Bölgesi’ne geçişin ön adımı olarak görülen Döviz Kuru Mekanizması ERM II’ye dahil olmuştu. Ülke, başlangıçta 1 Ocak 2024’te euroya geçmeyi planlamış ancak Covid-19 pandemisi, Ukrayna savaşı kaynaklı ekonomik baskılar ve siyasi istikrarsızlık nedeniyle bu hedef ertelenmişti.
Avrupa Komisyonu, 4 Haziran 2025’te yayımladığı raporda Bulgaristan’ın 2026 itibarıyla Avro Bölgesi’ne katılım için gerekli kriterleri karşıladığını açıklamıştı.
Bulgaristan’ın euroya geçmesiyle birlikte, ortak Avrupa para birimini kullananların sayısı 356 milyona yükseldi. Avro Bölgesi, ilk kez Karadeniz kıyılarına kadar genişlemiş oldu.
Toplum İkiye Bölündü
Resmî makamların ve iş dünyasının olumlu yaklaşımına rağmen, Bulgaristan kamuoyunda euroya geçiş tartışmalara yol açtı. Ülkede yaşayan bazı kesimler, fiyat artışları, alım gücünün düşmesi ve ulusal kimliğin zayıflaması endişesini dile getiriyor. Sosyal medyada, euroya geçişin banka hesaplarına el konulacağı yönünde dezenformasyonlar da yayıldı.
Anketlere göre Bulgar halkının yüzde 51’i euroya geçişi desteklerken, yüzde 45’i karşı çıkıyor. Karşıt görüşlerin özellikle küçük şehirlerde, kırsal bölgelerde ve emekliler arasında daha yaygın olduğu belirtiliyor.
Son dönemde düzenlenen protestolarda altı kişinin gözaltına alındığı, 10 polisin ise yaralandığı bildirildi.
Ekonomik Etki Tartışması
Uzmanlar ise euroya geçişin sınırlı bir enflasyon etkisi yaratacağını öngörüyor. Brüksel merkezli Bruegel düşünce kuruluşundan analist Zsolt Darvas, geçiş dönemlerinde genellikle yüzde 1’in altında “hafif bir enflasyon etkisi” görüldüğünü ifade etti. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde da Sofya ziyareti sırasında, euroya geçişin enflasyonu yüzde 0,2–0,4 oranında artırabileceğini ancak bunun geçici olacağını söylemişti.
Euro karşıtı siyasi partiler, özellikle Rusya’ya yakın muhalefet grupları, bu adımın Bulgaristan’ın mali egemenliğini zayıflatacağını savunuyor. Buna karşın euro yanlıları, Avro Bölgesi’ne katılımın 1989’daki demokratik dönüşümden bu yana ülkenin en büyük kazanımlarından biri olduğunu belirtiyor.
Bulgaristan genelinde hükümet tarafından desteklenen billboardlarda ise şu mesaj yer aldı:
“Ortak geçmiş. Ortak gelecek. Ortak para birimi.”
