Bosna-Hersek Federasyonu Denetim Ofisi tarafından hazırlanan rapor, Saraybosna, Tuzla ve Mostar’daki huzurevlerinde ciddi personel eksiklikleri ve bakım hizmetlerinde yetersizlikler bulunduğunu ortaya koydu.
Özellikle demans hastaları için uygun bakım ve tedavi koşullarının sağlanamadığı belirtildi.
Denetim Ofisi, “Yaşlı Bakım Evlerinde Hizmet Kalitesi” başlıklı performans denetimi kapsamında 2023–2025 yılları arasındaki faaliyetleri inceledi.
Araştırma, Saraybosna, Tuzla ve Hersek-Neretva kantonlarının sosyal hizmetlerden sorumlu bakanlıkları ile bu bölgelerde faaliyet gösteren üç huzurevini kapsadı.
Bakıcı ve fizyoterapist eksikliği yaşanıyor
Denetim raporuna göre Saraybosna Gerontoloji Merkezi, Mostar Yaşlı ve Bakıma Muhtaç Kişiler Merkezi ile Tuzla Emekliler Yurdunda sağlık personeli eksiklikleri tespit edildi.
Özellikle bakıcı ve fizyoterapist sayısının yetersiz olduğu, mevcut personel yapısının yoğun bakım ve sürekli gözetim gerektiren yaşlıların artan ihtiyaçlarını karşılayamadığı belirtildi.
Personelin uzun süreli hastalık izinleri ve gece vardiyalarının düzenlenmesindeki sorunların da hizmet kalitesini olumsuz etkilediği ifade edildi.
Demans hastalarına uygun bakım koşulları sağlanamıyor
Raporda, huzurevlerinin genel olarak temel barınma ve bakım hizmetlerini sunduğu ancak özellikle demans hastalarına yönelik hizmetlerde önemli eksiklikler bulunduğu vurgulandı.
Bu hastalar için uygun fiziksel alanların, özel bakım organizasyonunun ve gerekli terapötik koşulların yeterince sağlanamadığı kaydedildi.
Denetçiler, huzurevlerindeki mekân ve ekipman eksikliklerinin giderilmesi için kapsamlı iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Yaşlılar yemeklerin kalitesinden şikâyetçi
Denetimlerde huzurevlerinde sunulan yemeklerin besin değerlerinin sistematik biçimde takip edilmediği ve sakinlerin yemek hizmetlerinden memnuniyetinin düzenli olarak ölçülmediği tespit edildi.
Huzurevi sakinlerinin daha çeşitli yemekler ve daha kaliteli gıda ürünleri talep ettiği bildirildi.
Ayrıca sakinlerden gelen şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması süreçlerinde de eksiklikler bulunduğu belirtildi.
Bakanlıkların denetimleri yetersiz
Rapora göre ilgili kanton bakanlıkları, yaşlı bakım hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik açık hedefler içeren stratejik belgeler hazırlamadı.
Huzurevlerinin hizmet standartlarının mevzuatta kapsamlı biçimde düzenlenmediği, kurumlara ilişkin güncel ve kamuya açık kayıt sistemlerinin de bulunmadığı ifade edildi.
Denetim Ofisi, huzurevlerinde mesleki denetimlerin düzenli ve tutarlı şekilde gerçekleştirilmediğini, bazı bakanlıkların ise bu denetimleri hiç yapmadığını açıkladı.
Denetim yapılan kurumlarda da hizmet kalitesi ve personelin mesleki çalışmalarının yeterince kapsamlı değerlendirilmediği, bu nedenle usulsüzlüklerin zamanında belirlenememesi riskinin bulunduğu vurgulandı.
Yaşlıların hakları ve insan onuru için iyileştirme çağrısı
Denetçiler, nüfusun yaşlanmasıyla birlikte huzurevlerindeki hizmet kalitesinin giderek daha önemli hâle geldiğine dikkat çekti.
Raporda, yaşlıların sosyal korunmasının güçlendirilmesi, haklarının güvence altına alınması ve insan onuruna uygun yaşam koşullarının sağlanması için sistematik reformlara ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Bu iyileştirmelerin, Birleşmiş Milletlerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan “Kimsenin geride bırakılmaması” ilkesi açısından da önem taşıdığı vurgulandı.
