Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da hava kirliliğiyle mücadele kapsamında baca temizliği hizmetlerinin düzenlenmesi ve konutlardaki ısıtma sistemlerinden kaynaklanan zararlı gaz salımlarının kontrol edilmesine yönelik yeni bir yol haritası tanıtıldı.
Saraybosna Kantonu Kamu Hizmetleri, Altyapı, Mekânsal Planlama, İnşaat ve Çevre Koruma Bakanlığı için hazırlanan yol haritası, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının (UNDP) teknik desteğiyle oluşturuldu.
Belgede, mevcut baca temizliği hizmetlerinin durumu, yasal düzenlemeler, kurumların yetkileri, teknik altyapı ve personel kapasitesi ele alındı. Ayrıca evlerde ve küçük ölçekli ısıtma sistemlerinde oluşan zararlı emisyonların daha etkili denetlenmesi için öneriler sunuldu.
Saraybosna’da 43 bin odun ve kömürlü ısıtma sistemi bulunuyor
Saraybosna Kantonu genelinde odun ve kömür kullanılan yaklaşık 43 bin bireysel ısıtma sistemi bulunuyor.
Yetkililer, bu sistemlerin düzenli kontrol edilmesinin hava kalitesinin iyileştirilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve yangın risklerinin azaltılması açısından önem taşıdığını belirtiyor.
Baca temizliği hizmetlerinin yeniden düzenlenmesi, Saraybosna Kantonu Meclisinin Mayıs 2024’te kabul ettiği kömür ve diğer katı yakıtların kullanımını sınırlandırma stratejisinin öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.
Baca temizliği hizmetlerinde eksiklikler tespit edildi
Hazırlanan raporda, baca temizliği alanında uzun yıllardır devam eden çeşitli sorunlara dikkat çekildi.
Bunlar arasında yetersiz yasal düzenlemeler, hizmetlerin sistemli şekilde organize edilememesi, eğitimli personel eksikliği ve baca sistemlerine ilişkin merkezi bir kayıt sisteminin bulunmaması yer alıyor.
Söz konusu eksikliklerin hava kirliliğinin yanı sıra binaların güvenliği ve yangınların önlenmesi açısından da risk oluşturduğu belirtildi.
Yeni hava koruma yasası hazırlanıyor
Saraybosna Kantonu yetkilileri, hava kirliliğiyle mücadele kapsamında yeni bir Hava Koruma Yasası hazırlıyor.
Yasa taslağının yakın zamanda kamuoyunun görüşüne sunulması planlanırken, evlerdeki ve küçük ölçekli ısıtma sistemlerindeki zararlı emisyonların denetlenmesini düzenleyen yeni bir yönetmelik üzerinde de çalışılıyor.
Yeni düzenlemelerle baca temizliği hizmetlerinin görev ve sorumluluklarının netleştirilmesi, ilgili kurumlar arasındaki yetki paylaşımının belirlenmesi hedefleniyor.
Baca sistemleri dijital ortamda kayıt altına alınacak
Yetkililer, önümüzdeki dönemde baca ve duman tahliye sistemlerinin kayıt altına alınmasını sağlayacak dijital bir uygulama geliştirmeyi planlıyor.
Bu sistem sayesinde baca tesisatlarının merkezi bir veri tabanında izlenmesi ve denetimlerin daha etkili yürütülmesi amaçlanıyor.
Dünya Bankası ile yapılan kredi anlaşması kapsamında sağlanan kaynaklarla baca temizliği personelinin ekipmanlarının geliştirilmesi ve zararlı gaz ölçümleri konusunda eğitilmesi de öngörülüyor.
Öte yandan, sosyal yardım kapsamında ısınma yakıtı desteği alan vatandaşların bacalarının temizlenmesine yönelik çalışmaların tamamlandığı, binalardaki ısıtma sistemlerinin teknik denetimine ilişkin yeni kılavuzların hazırlanmasının ise sürdüğü bildirildi.
