Yeni bir analiz, Güneydoğu Avrupa (GDA) müzisyenlerinin hem festivallerde hem de dijital müzik platformlarında sistematik olarak marjinalleştiğini ortaya koydu.
SoAlive Müzik Konferansı ve Flat Line Collective tarafından hazırlanan “Müzik Eşitliği – AB Müzik Endüstrisinde Coğrafi Eşitlik” raporu, bölgedeki sanatçıların Avrupa müzik anlatısında neredeyse görünmez olduğunu vurguluyor.
Araştırmaya göre, 55 milyondan fazla nüfusu kapsayan GDA ülkeleri – Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan, Slovenya ve Hırvatistan – büyük Avrupa festivallerinde ve dijital platformlarda ciddi şekilde temsil edilmiyor.
Festivallerde Neredeyse Görünmezler
2025 yılında büyük Avrupa festivallerinde yer alan 1.508 grubun yalnızca %1,06’sı GDA’dan geliyor. Araştırmacılar, “1.500’den fazla sanatçıya rağmen, GDA’yı temsil eden sadece 16 kişi vardı. Bu, Avrupa kültür ekosisteminde devam eden açık bir coğrafi dengesizliği gösteriyor” diyor.
Spotify Politikaları Eleştiriliyor
Bulgaristan Bağımsız Müzik Yapımcıları Derneği’nin (AIMPPB) araştırması, Spotify’ın 1.000 akışlık eşik politikasının GDA sanatçıları için dezavantaj yarattığını ortaya koyuyor. Katılımcıların %85’i bu politikaya karşı çıkarak, daha kapsayıcı uygulamalar talep ediyor; eşiklerin azaltılması veya kaldırılması ve yerel pazara daha fazla destek sağlanması öne çıkan öneriler arasında.
AB Destekli Platformlarda Dengesizlik
LiveEurope ve Live DMA gibi AB destekli canlı müzik platformları da GDA’yı yeterince desteklemiyor. LiveEurope 2014-2025 yılları arasında 7 Kuzey/Batı Avrupa ülkesinde 723 sanatçı desteklerken, 11 Balkan ve GDA ülkesinde toplam 525 sanatçı desteklendi. Yani, 13,3 milyon nüfuslu 7 ülke, 56 milyon nüfuslu 11 ülkeye kıyasla daha fazla sanatçı aldı.
Live DMA ağı ise çoğunlukla Batı ve Kuzey Avrupa’ya odaklanıyor ve Balkanlardaki yerler ağın dışında kalıyor. Bu durum, GDA’daki sanatçılar için turne, gelir ve uluslararası görünürlük fırsatlarını kısıtlıyor.
Araştırmacıların Önerisi
Araştırma, GDA sanatçılarının marjinalleşmesinin yeteneksizlikten değil, yapısal eşitsizliklerden kaynaklandığını vurguluyor. Araştırmacılar, AB destekli platformların bu “görmezlikleri” tanıması ve çözmek için hedefli stratejiler, bölgesel finansman ve destek mekanizmaları geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.
Araştırmanın bir parçası olarak başlatılan çevrimiçi imza kampanyası, GDA sanatçılarının sesi duyurulmak istenen herkese açık. Katılımcılar, bağışta bulunabilir veya imzalarıyla destek verebilir.
