“Eğer sadece bir kemiğini bulurlarsa bile defin işleminden vazgeçmeyin. Nerede olduğunu, mezarının ve nişanının nerede bulunduğunu bilin.”
Bu sözler, 11 Temmuz’da Srebrenitsa-Potoçari Anıt Merkezi’nde düzenlenecek toplu cenaze töreninde toprağa verilecek 10 soykırım kurbanından biri olan Senad Jusić’in annesine aitti.
Oğlunun kaybolmasından 30 yılı aşkın süre sonra annenin son dileği yerine getirilecek.
Senad Jusić, 1995 yılında öldürüldüğünde 20 yaşındaydı ve bu yıl Potoçari’de defnedilecek kurbanlar arasında en genç isim olarak yer alıyor.
Jusić, Srebrenitsa’nın düşmesinin ardından özgür bölgeye ulaşmak için orman yolunu kullanırken Temmuz 1995’te Bratunac bölgesinde kayboldu. Kalıntıları ancak 2022 yılında Kamenicko Brdo bölgesinde bulundu.
Ailesi, Senad’ın cenazesine ulaşabilmek için 30 yıldan fazla bekledi. Bu yıl 11 Temmuz’da annesinin son isteği yerine getirilecek ve oğlu, yalnızca tek bir kemiği tespit edilmiş olsa bile kendi mezarına kavuşacak.
“Senad gözümün önünde büyüdü”
İliaş’ta yaşayan gelini Zirafeta Jusić, Senad’ın hayatını anlattı.
“Senad beş yaşındayken ağabeyiyle evlendim. Çalışkan, dürüst ve insanlar tarafından sevilen biriydi. Srebrenitsa’da kimya okuluna başlamıştı ancak savaş onun eğitimini ve henüz başlayan hayatını yarıda bıraktı” dedi.
Zirafeta, Senad’ı son kez 10 Temmuz 1995’te gördüğünü söyledi.
“Kaynana ve çocuklarla birlikte Potoçari’deki BM üssüne doğru gittik. Eşim ve Senad ise ormandan özgür bölgeye ulaşmaya çalıştı. Onları son görüşümüz o oldu.”
Tanıkların ifadelerine göre Senad’ın yaralandığını duyan ağabeyi Džemail onu kurtarmak için geri dönmeye çalıştı. Ancak o da hayatta kalamadı.
Džemail’in kalıntıları Zvornik yakınlarındaki Kamenica toplu mezarında bulundu ve 2012 yılında Potoçari Anıt Merkezi’nde defnedildi.
“Kardeşler yeniden yan yana olacak”
Zirafeta, Senad’ın ağabeyinin yanına defnedileceğini belirterek, “Onun yanında yer ayırmıştık. Şimdi bunca yıldan sonra kardeşler yeniden birlikte olacak” dedi.
Ailenin defin kararında Senad’ın annesinin yıllar önce söylediği sözlerin etkili olduğunu belirten Zirafeta, “Bana hayatı boyunca şöyle derdi: ‘Gelini, eğer sadece bir kemiğini bulurlarsa defin işlemini reddetme. Defnedin ki nerede olduğunu ve nişanının nerede bulunduğunu bilelim’” ifadelerini aktardı.
Kalıntıların tamamına ulaşılamamış olsa da ailenin artık daha fazla beklemek istemediğini söyleyen Zirafeta, “Ne kadar zor olsa da sonunda huzura kavuşacak olması bizim için çok önemli” dedi.
Jusić ailesi, Srebrenitsa Soykırımı sırasında çok sayıda yakınını kaybetti.
“Kaç kişinin öldürüldüğünü artık sayamıyorum. Neredeyse her aile birini kaybetti” diye konuştu.
Senad Jusić, bu yıl Potoçari’de defnedilecek 10 yeni kimliği belirlenen soykırım kurbanından biri olacak. Yaşları 20 ile 56 arasında değişen kurbanların kalıntıları Vlasenitsa, Zvornik, Bratunac ve Srebrenitsa bölgelerindeki toplu mezarlardan çıkarıldı.
Srebrenitsa Soykırımı
11 Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler’in korumasındaki Srebrenitsa bölgesinin düşmesinin ardından Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu ve destekçileri tarafından 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü.
Srebrenitsa-Potoçari Anıt Merkezi’nde bugüne kadar 6 bin 765 soykırım kurbanı defnedildi. Yaklaşık 250 kurban ise ailelerinin isteği doğrultusunda yerel mezarlıklara gömüldü.
Binden fazla kurbanın kimlik tespiti ve kalıntılarının bulunması için çalışmalar hâlâ devam ediyor.
Uluslararası Adalet Divanı, 2007 yılında Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te yaşananların soykırım olduğunu ve bu suçu Sırp Cumhuriyeti Ordusu mensuplarının işlediğini hükme bağlamıştı.
