Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in gençlik döneminde Bosna-Hersek’teki savaş sürecinde kendi de övünerek anlattığı faaliyetleri, Alman gazetesi Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) tarafından gündeme getirildi.
Gazete, Vuçiç’in savaş suçlarından doğrudan sorumlu olup olmadığı sorusunu açık bıraktı ancak söz konusu suçların işlendiği bazı bölgelerde bulunduğuna dikkat çekti.
FAZ’ın hafta sonu sayısında Michael Martens imzasıyla yayımlanan “Yahudi Mezarlığı’ndaki Keskin Nişancılar” başlıklı geniş analizde, Vuçiç’in genç bir gönüllü olarak “Saraybosna’da suç niteliğindeki bir politikanın parçası olduğu” ifade edildi.
Saraybosna kuşatması ve Yahudi Mezarlığı
Martens, yazısına Saraybosna’daki Yahudi toplumunun tarihini anlatarak başlıyor. Holokost sırasında neredeyse tamamen yok edilen Yahudi cemaatinin geçmişine değinen yazar, Nobel ödüllü yazar İvo Andriç’in eserlerinden de alıntılar yapıyor.
Ardından 1990’lı yıllardaki savaşın Yahudi Mezarlığı’nda bıraktığı izleri ve Saraybosna kuşatmasını ele alan Martens, kuşatma sırasında 11 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatıyor.
Yazıda şu ifadeler yer alıyor:
“Şehrin kuşatmasının önemli noktalarından biri Saraybosna’daki Yahudi Mezarlığı’ydı. Bir tepenin yamacında bulunan mezarlığın yüksek kesimleri Sırp saldırganların kontrolündeydi. Keskin nişancılar buradan şehri hedef alıyordu.”
FAZ, eski BM Barış Gücü Komutanı İngiliz General Michael Rose’un Lahey Mahkemesi’nde verdiği ifadede, Yahudi Mezarlığı’nın Saraybosna’ya yönelik topçu ve keskin nişancı saldırıları için sürekli tehlikeli bir nokta olduğunu söylediğini aktardı.
Yazıda ayrıca mezarlıktan Saraybosna’daki Marijin Dvor bölgesindeki hastanenin de hedef alındığı, hastane çalışanları ve hastaların keskin nişancı ateşi sonucu defalarca yaralandığı ifade edildi.
“Genç Sırp gönüllü” Vuçiç
Martens, daha sonra yazının ana konusu olan Aleksandar Vuçiç’e geçiyor.
FAZ analizinde şu ifadeler kullanılıyor:
“Genç bir gönüllü olarak, Saraybosna’daki Yahudi Mezarlığı’nda, suç niteliğindeki olayların yaşandığı bir dönemde bulunan kişi, daha sonra tanınmış ve güçlü biri haline geldi: Bugünün Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç.”
Gazete, bu bilginin Vuçiç’in rakipleri tarafından ortaya atılmış bir iddia olmadığını, aksine 1990’lı yıllarda kendisinin çeşitli röportajlarda gururla anlattığını belirtiyor.
Haberde, söz konusu röportajların yayımlandığı eski gazetelerin artık basılmadığı ve internette çok az iz bıraktığı, bu nedenle Vuçiç’in savaş gönüllüsü olarak katılımıyla ilgili açıklamalarının günümüzde fazla bilinmediği ifade ediliyor.
“Şeşely’in genç kadrosu”
FAZ, Vuçiç’in gençlik dönemine ilişkin arşiv belgelerini ve eski röportajlarını inceliyor.
Gazete, Ağustos 1994’te yayımlanan Duga dergisindeki Vuçiç portresine atıfta bulunarak şu değerlendirmeyi yapıyor:
“Vuçiç, 1994 yılında, paramiliter birliklerin komutanı Vojislav Şeşely tarafından yönetilen Sırp Radikal Partisi’nde yükselen bir siyasetçi olarak tanınıyordu.”
Martens, Duga’daki haberde Vuçiç’in ailesinin evindeki odasında “savaş ganimetleri” bulunduğunun yazıldığını, ancak bunların ne olduğunun açıklanmadığını aktarıyor.
Haberde Vuçiç’in şu sözlerine de yer veriliyor:
“Bosna’da savaş başladığında Sırp Saraybosnası’na gittim ve gönüllü olarak kaydoldum.”
Vuçiç’in Saraybosna’ya “Sırplığı savunmak için” gittiğini söylediği belirtilirken, genç gönüllünün ilk olarak nerede görev yaptığı da aktarılıyor:
“Vuçiç, 1994 yılında Duga dergisine verdiği röportajda, Pale’ye gitmeden önce ‘bir süre Yahudi Mezarlığı’nda bulunduğunu’ söyledi.”
“Vuçiç bundan utanmıyor”
FAZ, ardından şu soruları gündeme getiriyor:
“Vuçiç’in röportajından Saraybosna’daki Yahudi Mezarlığı’nda tam olarak ne yaptığı açık değil. Şehre ateş etti mi? Sivilleri öldürdü mü? Rolü neydi?”
Gazete, son dönemde ortaya atılan ve Vuçiç’in Saraybosna’da sivillere ateş eden “hafta sonu keskin nişancıları” ile bağlantılı olduğu yönündeki iddialar için güvenilir kanıt bulunmadığını da belirtiyor.
Ancak yazıda, “Böylesi sansasyonel iddialara gerek olmadan da, geleceğin Sırbistan Cumhurbaşkanı’nın genç bir savaş gönüllüsü olarak derin şekilde suç teşkil eden bir politikanın hizmetine girdiği sonucuna varılabilir” ifadeleri kullanılıyor.
“Büyük Sırbistan için zaman gelecek”
Martens, Vuçiç’in ilerleyen yıllarda da bu politikaya desteğini sürdürdüğünü belirtiyor.
FAZ, Vuçiç’in 1997 yılında Sırp Radikal Partisi’nin yayın organı Velika Srbija (Büyük Sırbistan) dergisinde yayımlanan bir röportajdaki sözlerine yer veriyor.
Vuçiç’in şu ifadeleri kullandığı aktarılıyor:
“Milletimiz için gerçekten kriz olan o dönemde birçok genç insanı etkileyen bir ikilem içindeydim. Bu ikilemi, Saraybosna’da gönüllü olarak geçirdiğim 40 günlük dönem çözdü.”
Gazete ayrıca Vuçiç’in aynı röportajda Bosna’daki Sırp kontrolündeki bölgelerde toplam sekiz ay geçirdiğini, bunun iki ayının cephede olduğunu söylediğini aktarıyor.
Vuçiç’in 1997’de şu ifadeyi kullandığı belirtiliyor:
“Eğer Hırvatla
