Amerika Birleşik Devletleri, kamu sosyal yardım sistemine yük olma riski taşıdığı değerlendirilen başvuru sahiplerine yönelik denetimleri sıkılaştırmak amacıyla, aralarında Batı Balkan ülkelerinin de bulunduğu toplam 75 ülke için göçmen vizesi işlemlerini askıya alma kararı aldı.
Karardan etkilenen Batı Balkan ülkeleri arasında Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk yer alıyor. Listeye ayrıca Somali, Rusya, Afganistan, Brezilya, İran, Irak, Mısır, Nijerya, Tayland, Yemen ve daha birçok ülke dâhil edildi.
Fox News tarafından yayımlanan ABD Dışişleri Bakanlığı (State Department) memorandumuna göre, konsolosluk görevlilerine mevcut yasalar çerçevesinde vize başvurularını reddetmeleri talimatı verildi. Bu uygulama, bakanlığın vize başvurularında kullanılan inceleme ve güvenlik prosedürlerini yeniden değerlendirmesi tamamlanana kadar geçerli olacak.
Askıya alma kararı 21 Ocak itibarıyla yürürlüğe girecek ve süresi belirsiz olacak. Dışişleri Bakanlığı, yeni değerlendirme süreci tamamlanana kadar göçmen vizesi işlemlerini durduracak.
Somali, ABD federal makamlarına göre Minnesota eyaletinde ortaya çıkan büyük bir sosyal yardım dolandırıcılığı skandalı sonrasında özel inceleme altına alındı. Soruşturmalarda, bütçeden finanse edilen sosyal yardım programlarının kötüye kullanıldığı ve olaylara karışanların önemli bir kısmının Somalili ya da Somali kökenli Amerikalılar olduğu tespit edildi.
Kasım 2025’te, ABD Dışişleri Bakanlığı dünya genelindeki diplomatik temsilciliklere gönderdiği bir talimatla, göçmenlik mevzuatındaki “kamu yükü” maddesinin sıkı şekilde uygulanmasını istemişti. Bu çerçevede konsolosluk görevlilerinin; sağlık durumu, yaş, İngilizce bilgisi, mali durum ve uzun süreli tıbbi bakım ihtimali gibi kriterleri dikkate alarak, kamu yardımına bağımlı olma riski taşıyan başvuru sahiplerinin vizelerini reddetmesi öngörülüyor.
Özellikle yaşlı veya aşırı kilolu başvuru sahipleri ile daha önce devlet yardımı almış ya da kurumlarda bakım görmüş kişilerin vize taleplerinin reddedilebileceği belirtiliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Piggott, konuya ilişkin açıklamasında,
“Dışişleri Bakanlığı, ABD halkının cömertliğinin kötüye kullanılmasını önlemek ve kamuya yük olabilecek potansiyel göçmenleri kabul edilemez ilan etmek için sahip olduğu yetkileri kullanacaktır,” dedi.
Piggott ayrıca, “Bu 75 ülkeden göçmenlik, başvuru süreçleri yeniden değerlendirilene kadar askıya alınacaktır. Amaç, sosyal yardım ve kamu kaynaklarından yararlanacak yabancıların ülkeye girişini engellemektir,” ifadelerini kullandı.
“Kamu yükü” maddesi onlarca yıldır ABD göçmenlik hukukunda yer alsa da, farklı yönetimler döneminde uygulanışı değişiklik gösterdi. 2019’da Donald Trump yönetimi bu tanımı genişletmiş, ancak karar yargı süreçleriyle kısmen durdurulmuş ve daha sonra Joe Biden yönetimi tarafından geri çekilmişti. 2022’de Biden yönetimi, kamu yükü kapsamını daha dar bir çerçeveye indirerek esas olarak nakdi yardımlar ve uzun süreli kurumsal bakımı kapsar hâle getirmişti.
Yeni uygulamada istisnaların “çok sınırlı” olacağı ve yalnızca başvuru sahibinin kamu yardımına bağımlı olma riski taşımadığının net biçimde ortaya konması hâlinde mümkün olacağı bildirildi.
Askıya alma kararından etkilenen ülkeler arasında Afganistan’dan Yemen’e kadar uzanan geniş bir liste bulunurken, Batı Balkan ülkelerinin de bu kapsamda yer alması bölgede yakından takip ediliyor.
