Sırbistan’da ekim ayı sonunda düzenlenen erken seçimlerden zaferle ayrılan Öğrenci Listesi (Studentska lista), yeni siyasi programında Bosna Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti entitesinin yetkilerinin korunmasını, Kosova’nın bağımsızlığına karşı çıkılmasını ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün desteklenmesini öngördü.
Bölge basınının perşembe günü aktardığına göre, “Öğrenci Planı” adıyla yayımlanan programda Avrupa Birliği (AB) entegrasyonu, Kosova meselesi, komşu ülkelerde yaşayan Sırpların durumu ve Sırbistan’ın büyük güçlerle ilişkilerine yönelik politikalar açıklandı.
Programın temel ilkelerinden biri olarak, Sırbistan’ın egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve anayasal düzeninin korunmasına ilişkin Aralık 2007 tarihli kararın sürdürülmesi gösterildi.
Bosna Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti’ne destek
Öğrenci Listesi, Bosna Hersek’in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti’nin (Republika Srpska) anayasal konumunun ve yetkilerinin korunmasını savundu.
Programda, Sırp Cumhuriyeti’nin ortak devlet kurumlarındaki veto hakkı ile taşınır ve taşınmaz mallarına ilişkin yetkilerinin korunması gerektiği belirtildi.
Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi’nin Bonn yetkilerinin kullanımının da yeniden değerlendirilmesi istendi.
Belgede, “Uluslararası toplumla iş birliği içerisinde, Bosna Hersek Yüksek Temsilcisi’nin sözde Bonn yetkilerini kullanmasına ilişkin bugüne kadarki uygulamaları yeniden gözden geçireceğiz.” ifadelerine yer verildi.
Öğrenci Listesi ayrıca Yüksek Temsilci’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin onayıyla seçilmesi gerektiğini savunarak, Dayton Barış Anlaşması’nın 10. Eki kapsamında belirlenen yetkilerin aşıldığını düşündüğü durumlarda diplomatik ve hukuki girişimlerde bulunacağını açıkladı.
Sırbistan ile Sırp Cumhuriyeti arasındaki özel ve paralel ilişkilerin ekonomi, enerji, ulaşım, tarım, turizm, eğitim ve kültür alanlarında güçlendirilmesi de programda yer aldı.
Kosova’nın bağımsızlığına karşı çıkılıyor
Kosova konusunda ise Öğrenci Listesi, ülkenin bağımsızlığını ve uluslararası kuruluşlara üyeliğini kabul etmeme yönündeki tutumunu açıkladı.
Bu yaklaşımın Sırbistan Anayasası ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1244 sayılı kararına dayandırıldığı belirtildi.
Karadağ ile ilişkilerde çifte vatandaşlık meselesinin ikili anlaşma veya farklı bir hukuki modelle çözülmesi önerildi.
Hırvatistan konusunda ise Sırp geri dönüşçülerin durumu, devam eden yargı süreçleri ve mezarlıkların korunması gibi konulara öncelik verileceği ifade edildi.
AB ile entegrasyon, Rusya ve Çin ile iş birliği
Programda Avrupa Birliği, Sırbistan’ın en önemli ekonomik ortağı olarak tanımlandı.
AB üyesi ülkelerle ilişkilerin derinleştirilmesi ve üyelik müzakerelerinin yargı, temel haklar, adalet, özgürlük ve güvenlik alanlarını kapsayan 23. ve 24. fasıllarında ilerleme sağlanması hedeflendi.
Bununla birlikte Rusya ile geleneksel ortaklığın korunması, ABD ile stratejik iş birliğinin geliştirilmesi ve Çin ile ilişkilerin güçlendirilmesi öngörüldü.
Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne destek
Öğrenci Listesi, programında Ukrayna dahil tüm devletlerin toprak bütünlüğüne destek verdiğini açıkladı.
Belgede ayrıca İsrail’in Gazze’deki eylemleri kınanarak bunlar Filistin halkını sistematik biçimde yok etmeye yönelik bir girişim olarak nitelendirildi. Filistinlilere yönelik insani yardımların artırılması hedefi de programa dahil edildi.
Ekim ayı sonunda yapılan erken seçimleri kazanan Öğrenci Listesi, daha önce savunma politikaları ve medya alanına ilişkin planlarını da kamuoyuyla paylaşmıştı.
