Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova, ülkesinin Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecindeki tıkanıklığın temel nedeninin bazı komşu ülkelerdeki siyasi irade eksikliği olduğunu belirterek, anayasa değişiklikleri konusunda Avrupa Birliği’ne taahhütte bulunamayacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı Siljanovska-Davkova, Euronews 2026 Genişleme Zirvesi kapsamında düzenlenen panelde Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği’ne katılım sürecini, anayasa değişikliklerini ve Bulgaristan ile ilişkilerini değerlendirdi.
Ülkesinin Avrupa entegrasyonunda uzun yıllardır çeşitli engellerle karşılaştığını ifade eden Siljanovska-Davkova, yaşanan tıkanıklığın ülkenin gerçek koşullarından ziyade bazı komşu ülkelerin siyasi tutumlarından kaynaklandığını savundu.
“Anayasayı değiştirme konusunda nasıl söz verebilirim? Ben mutlak monark değilim”
Kuzey Makedonya’nın 2018 yılında imzalanan Prespa Anlaşması kapsamında ülkenin adını değiştirmeyi kabul ettiğini hatırlatan Siljanovska-Davkova, bugün yeniden anayasa değişikliği talebiyle karşı karşıya olduklarını belirtti.
Cumhurbaşkanı, “Şimdi Anayasamızı yeniden değiştirmemiz gerekiyor. Anayasa değişikliklerinde şampiyonuz. Anayasamız 36 kez değiştirildi. Değişikliklerin büyük bölümü bize dayatıldı.” ifadelerini kullandı.
Avrupa Birliği’nin anayasa değişikliği beklentilerine ilişkin değerlendirmesinde ise demokratik meşruiyetin vatandaşlardan kaynaklandığını vurguladı.
Siljanovska-Davkova, “Benim meşruiyetim vatandaşlardan geliyor ve onlara ait. Avrupa Birliği’ne Anayasayı değiştireceğimizin sözünü nasıl verebilirim? Ben mutlak monark değilim.” dedi.
“Vatandaşların yüzde 80’i anayasa değişikliğine karşı”
Cumhurbaşkanı Siljanovska-Davkova’ya, yıllardır verilen Avrupa Birliği üyeliği vaatlerinin ardından vatandaşların Avrupa geleceğine olan inancını koruyup korumadığı da soruldu.
Siljanovska-Davkova, vatandaşların yüzde 80’inin anayasa değişikliklerine karşı çıktığını, buna karşın yüzde 70’inin Avrupa Birliği üyeliğini desteklediğini ifade etti.
Bu oranların, Kuzey Makedonya toplumunda Avrupa Birliği üyeliğine yönelik desteğin devam ettiğini ancak anayasa değişiklikleri konusunda ciddi çekinceler bulunduğunu gösterdiğini savundu.
Cumhurbaşkanı, “Kuzey Makedonya tarihsel, kültürel ve coğrafi olarak her zaman Avrupa’nın bir parçası olmuştur. Siyasi olarak da Avrupa’nın bir parçası olmayı hak ediyor.” ifadelerini kullandı.
Ayrıca Kuzey Makedonya’nın dış politika ve güvenlik politikalarını Avrupa Birliği ile tamamen uyumlu hale getirdiğini belirtti.
AB’ye kademeli entegrasyon önerisi
Siljanovska-Davkova, Avrupa Birliği’ne aday ülkelerin üyelik sürecinde daha fazla imkândan yararlanmasını sağlayacak kademeli entegrasyon yaklaşımını desteklediğini açıkladı.
Bu kapsamda aday ülkelerin AB ortak pazarına erişiminin artırılması, dijitalleşme süreçlerine dahil edilmesi ve çeşitli Avrupa mekanizmalarından yararlanmasının önemine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı, bu tür uygulamaların aday ülkelerdeki vatandaşların Avrupa entegrasyon sürecinden dışlanmış hissetmelerini önleyebileceğini ifade etti.
Bulgaristan’a diyalog çağrısı: Görüşmeler eşitlik temelinde yürütülmeli
Bulgaristan ile ilişkiler konusunda da değerlendirmelerde bulunan Siljanovska-Davkova, iki ülke arasındaki sorunların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi.
Ancak diyaloğun taraflar arasında eşitlik ilkesine dayanmasının zorunlu olduğunu vurguladı.
Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği üyelik müzakerelerinde ilerleyebilmesi için anayasa değişiklikleri konusu önemli başlıklardan biri olmaya devam ediyor.
“Güvenlik konusunda rolümüz NATO’nun rolüdür”
Bölgesel ve uluslararası güvenlik sorunlarına da değinen Cumhurbaşkanı Siljanovska-Davkova, özellikle Rusya kaynaklı güvenlik tehditleri karşısında Kuzey Makedonya’nın NATO üyeliğine dikkat çekti.
Siljanovska-Davkova, ülkesinin güvenlik alanındaki rolünün NATO’nun rolüyle örtüştüğünü ifade ederek, Kuzey Makedonya’nın Avrupa-Atlantik güvenlik yapılarıyla uyumlu hareket ettiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı, Avrupa Birliği üyeliğinin Kuzey Makedonya için stratejik hedef olmaya devam ettiğini ancak bu sürecin demokratik ilkeler, karşılıklı saygı ve eşitlik temelinde yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
