Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’da, 1992-1996 yılları arasında yaşanan kuşatmanın acı hatıralarını gün yüzüne çıkaran özel bir fotoğraf sergisi açıldı.
İtalyan foto muhabiri Mario Boccia’nın objektifinden yansıyan yaklaşık 50 siyah-beyaz fotoğraf, savaş yıllarında Saraybosna halkının yaşadığı trajediyi ve gösterdiği direnişi gözler önüne seriyor.
Bosna Hersek Tarih Müzesi’nde çok sayıda ziyaretçinin katılımıyla açılan “Saraybosna 1992-1996 – En Uzun Kuşatma” başlıklı sergi, Bosna Hersek’in yakın tarihindeki en acı dönemlerden birine ışık tutuyor.
Sergide yer alan fotoğraflar, kuşatma altındaki şehirde günlük yaşamı, sivillerin karşı karşıya kaldığı zorlukları ve savaşın yıkıcı etkilerini belgeliyor.
İtalyan gazetecinin objektifinden kuşatma yılları
Sergideki yaklaşık 50 özgün siyah-beyaz fotoğraf, İtalyan Il Manifesto gazetesinin uzun yıllar muhabirliğini yapan Mario Boccia tarafından çekildi.
1990’lı yıllarda kuşatma altındaki Saraybosna’dan haberler hazırlayan Boccia, fotoğrafları ve gazetecilik çalışmalarıyla şehirde yaşananları uluslararası kamuoyuna aktardı.
Boccia’nın fotoğrafları, savaşın yalnızca askerî yönünü değil, kuşatma koşullarında hayatta kalmaya çalışan sivillerin yaşadıklarını da kayıt altına alıyor.
İtalya ve Bosna Hersek arasında kültürel iş birliği
Sergi, İtalya’nın Rovereto kentindeki İtalyan Savaş Tarihi Müzesi (MITAG) ile Uluslararası İşbirliği Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT) kuruluşunun iş birliğiyle hazırlandı.
Etkinlik aynı zamanda Bosna Hersek Tarih Müzesi tarafından düzenlenen “Müzeler Ayı” programının 11’incisinin açılışını oluşturdu.
Program kapsamında Saraybosna’nın tarihsel hafızasının korunması ve savaş dönemine ilişkin belgelerin yeni kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.
Saraybosna 1.425 gün kuşatma altında kaldı
Saraybosna Kuşatması, 5 Nisan 1992’de başlayarak 29 Şubat 1996’ya kadar toplam 1.425 gün sürdü.
Modern tarihin en uzun kuşatmalarından biri olarak kabul edilen bu dönemde şehir, çevresindeki tepelerden gerçekleştirilen yoğun topçu saldırılarına maruz kaldı.
Aktarılan verilere göre, kuşatma boyunca Saraybosna’ya yaklaşık 500 bin top mermisi atıldı. Günlük ortalama bombardıman sayısı ise 329 olarak kaydedildi.
Yaklaşık 350 bin kişi, yıllarca keskin nişancı ateşi ve bombardıman tehdidi altında yaşam mücadelesi verdi.
Kuşatmada 1.601’i çocuk 11.541 kişi hayatını kaybetti
Saraybosna Kuşatması sırasında 1.601’i çocuk olmak üzere toplam 11 bin 541 kişinin hayatını kaybettiği belirtiliyor.
Sivillere yönelik saldırılar ve şehrin sistematik biçimde bombalanması, uluslararası savaş suçları yargılamalarının da önemli konuları arasında yer aldı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ve ilgili uluslararası yargı mekanizmaları, Bosnalı Sırp siyasi ve askerî liderlerin kuşatma sırasında işlenen suçlardaki sorumluluklarını ele aldı.
Bu kapsamda Ratko Mladić ve Radovan Karadžić müebbet hapis cezalarına çarptırılırken, Saraybosna’daki sivillere yönelik saldırılardan sorumlu tutulan Stanislav Galić’in cezası da temyiz aşamasında müebbet hapse çevrildi.
Saraybosna’nın hafızası gelecek kuşaklara aktarılıyor
“Saraybosna 1992-1996 – En Uzun Kuşatma” sergisi, savaşın yol açtığı insani kayıpları hatırlatırken, kuşatma yıllarında Saraybosna halkının gösterdiği direnişi de görünür kılıyor.
Mario Boccia’nın fotoğrafları, şehirde yaşanan trajedinin unutulmaması ve savaşın sivil halk üzerindeki etkilerinin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir tarihsel belge niteliği taşıyor.
Bosna Hersek Tarih Müzesi’nde ziyaretçilere sunulan sergi, Saraybosna Kuşatması’nın kurbanlarını anmayı ve şehrin kolektif hafızasını yaşatmayı amaçlıyor.
