Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenković, Fransa’nın Strazburg kentinde düzenlenen Dünya Demokrasi Forumu’nda yaptığı konuşmada, Batı Balkanlar’ın Avrupa Birliği (AB) perspektifine güçlü destek verdiklerini belirtti.
Plenković, Avrupa’da demokrasinin korunması için gençlere ekonomik fırsatlar sunulması, enerji güvenliğinin sağlanması ve düzensiz göçle mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı.
Avrupa Konseyi bünyesinde düzenlenen forumun bu yılki teması, “Kopuş mu, Yenilenme mi? Gelecek İçin Demokratik Güvenlik: Avrupa İçin Yeni Bir Demokratik Mutabakatın Geliştirilmesi” olarak belirlendi.
Hırvatistan’ın Avrupa Konseyine üyeliğinin 30. yıl dönümünde gerçekleştirilen etkinlikte ana konuşmacı olarak yer alan Plenković, Avrupa demokrasilerinin karşı karşıya bulunduğu ekonomik, siyasi ve güvenlik sorunlarını değerlendirdi.
Batı Balkanlar’ın Avrupa Birliği üyeliğine destek
Plenković, Hırvatistan’ın komşu ülkelerin Avrupa Birliği’ne katılım sürecini güçlü biçimde desteklediğini ifade etti.
Batı Balkanlar’da kalıcı istikrarın sağlanması için hukukun üstünlüğüne saygı gösterilmesi, savaş suçlularının yüceltilmesinin reddedilmesi ve geçmişle samimi biçimde yüzleşilmesi gerektiğini belirtti.
Plenković, “Uzlaşma ve kalıcı güvenlik gerçekler üzerine inşa edilmelidir. Yakın çevremizde, yani Hırvatistan’da ve Batı Balkanlar’da sürdürülebilir istikrar; hukukun üstünlüğüne saygıyı, savaş suçlularının yüceltilmesinin reddedilmesini ve geçmişle dürüstçe yüzleşilmesini gerektiriyor.” dedi.
AB genişleme sürecinin somut reformlara, ülkelerin gösterdiği ilerlemeye ve ortak Avrupa değerlerine dayanması gerektiğini vurgulayan Hırvatistan Başbakanı, Avrupa entegrasyonunun demokratik dönüşüm ve ekonomik kalkınma açısından önemli olduğunu söyledi.
Gençlerin geleceği demokrasinin korunmasında belirleyici
Plenković, genç nesillerin demokratik sistemlerin kendilerine somut faydalar sağladığını görmeleri gerektiğini ifade etti.
Konut edinme ve istihdam fırsatlarının gençler açısından temel sorunlar arasında yer aldığını belirten Başbakan, demokrasilerin ekonomik güvenlik, sosyal adalet ve toplumsal katılım olanakları sunması gerektiğini söyledi.
Plenković, “Genç nesillerin demokrasinin kendi yararlarına işlediğine dair kanıtlara ihtiyacı var. İster konut meselesi ister istihdam fırsatları olsun, demokrasilerimiz ekonomik güvenliği, sosyal adaleti ve gerçek katılım imkânlarını sağlamalıdır.” ifadelerini kullandı.
Enerji fiyatlarındaki artış demokratik kurumlara güveni zayıflatabilir
Enerji güvenliğinin demokratik sistemlerin dayanıklılığı açısından temel öneme sahip olduğunu belirten Plenković, yükselen enerji maliyetlerinin vatandaşların yaşam standartlarını olumsuz etkilediğini söyledi.
Isınma, ulaşım ve üretim maliyetlerinin aşırı yükselmesinin ekonomik güvensizliği artırabileceğini ve kurumlara duyulan güveni azaltabileceğini ifade etti.
Bu durumun özellikle otomobile bağımlı ve akaryakıt fiyatlarındaki artıştan daha fazla etkilenen topluluklarda popülizmi ve siyasi radikalleşmeyi besleyebileceği uyarısında bulundu.
Avrupa’nın vatandaşların satın alma gücünü korurken temiz enerjiye, yeşil dönüşüme ve enerji verimliliğine yatırım yapması gerektiğini belirtti.
Plenković, Hırvatistan hükümetinin enerji ve yakıt fiyatlarındaki artışın etkilerini hafifletmek amacıyla uyguladığı tedbirlerin toplumsal dayanışmayı korumaya katkı sağladığını savundu.
Düzensiz göç Avrupa siyasetini değiştirdi
Hırvatistan Başbakanı, düzensiz göçün son yıllarda Avrupa demokrasilerini etkileyen en önemli konulardan biri olduğunu ifade etti.
Özellikle 2015 ve 2016 yıllarında yaşanan göç krizinin Avrupa ülkelerinin siyasi yapılarında önemli değişimlere yol açtığını belirtti.
Plenković, Avrupa ülkelerinin dayanışma konusunda sağlayabileceği imkânların sınırları bulunduğunu savunarak Avrupa Birliği liderleri arasında düzensiz göç akışlarının devam etmesine yönelik isteğin oldukça düşük olduğunu söyledi.
Gelecek dönemde göç politikalarının daha da sıkılaştırılabileceği görüşünü dile getirdi.
Ukrayna’ya destek ve savaş suçlarıyla mücadele vurgusu
Konuşmasında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarına da değinen Plenković, uluslararası hukukun ve uluslararası düzenin temel ilkelerinin korunması gerektiğini belirtti.
Hırvatistan’ın kendi tarihî deneyimleri nedeniyle toprak bütünlüğünün ve özgürlüğün savunulmasının önemini bildiğini ifade etti.
Plenković, Avrupa Birliği içindeki bazı görüş ayrılıklarına rağmen Ukrayna’ya verilen desteğin sürdürüleceğini vurguladı.
Ayrıca savaş suçları için hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini belirtti.
Dezenformasyon ve hibrit tehditlere karşı uyarı
Plenković, dezenformasyonun ve hibrit tehditlerin seçimlerin güvenilirliğini, bağımsız kurumları ve hukukun üstünlüğünü zayıflatabildiğine dikkat çekti.
Parlamenter denetim, bağımsız yargı ve özgür medyanın demokratik güvenliğin korunmasında temel unsurlar olduğunu belirtti.
Hızlı teknolojik değişimlerin yeni fırsatlar sunduğunu ancak demokratik sistemler açısından yeni riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi.
Hırvatistan’ın Avrupa Konseyindeki 30. yılı
Hırvatistan’ın 6 Kasım 1996’da Avrupa Konseyine üye olduğunu hatırlatan Plenković, bu gelişmenin ülkesinin Avrupa ailesine dönüşünü simgelediğini ifade etti.
Bugün Hırvatistan’ın Avrupa Birliği, NATO, euro bölgesi ve Schengen alanının üyesi olduğunu, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne (OECD) üyelik sürecinin de ilerlediğini belirtti.
Plenković, ülkesinin Avrupa kurumlarıyla bütünleşme sürecinin kolay olmadığını ancak demokratik reformların güvenlik, dayanıklılık ve ekonomik ilerleme için güçlü bir temel oluşturduğunu vurguladı.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uyulmasının ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmasının yalnızca hukuki bir yükümlülük değil, aynı zamanda ortak Avrupa sorumluluğunun bir parçası olduğunu ifade etti.
