Bosna Hersek’te seçimlerin ardından hükümet kurma görüşmeleri sürerken, Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı (SNSD) lideri Milorad Dodik’ten koalisyon ortaklıklarına ilişkin dikkat çekici bir açıklama geldi.
Dodik, Bosna Hersek Partisinin (SBiH) yer aldığı hiçbir siyasi oluşumla hükümet ortaklığı yapmayacaklarını duyurdu.
Dodik’in açıklaması, Demokratik Eylem Partisinin (SDA) SBiH ve Demokratik Cephe (DF) ile olası koalisyon görüşmelerini gündeme getirdiği bir dönemde geldi.
Dodik: SBiH’nin bulunduğu hiçbir yapıyla ortaklık kurmayacağız
Banja Luka’da düzenlenen SNSD Başkanlık Kurulu toplantısının ardından konuşan Dodik, seçim sonuçlarının uygulanması ve devlet düzeyinde yeni hükümetin kurulması konularını değerlendirdi.
Bosna Hersek Hırvat Demokrat Birliği (HDZ BiH) ile yakın iş birliğini sürdüreceklerini belirten Dodik, Boşnak siyasi partilerinin kendi aralarındaki yapılanma çabalarını anlayışla karşılayacaklarını söyledi.
Ancak Bosna Hersek Partisinin yer aldığı bir koalisyonda SNSD’nin bulunmayacağını vurguladı.
Dodik, “HDZ ile çok üst düzeydeki iş birliğimizi sürdüreceğiz. Boşnakların kendi siyasi yapılarını güçlendirme ihtiyaçlarını anlayacağız ancak Bosna Hersek Partisinin bulunduğu hiçbir yapıyla ortaklık kurmayacağımızı açıkça ifade ediyoruz.” dedi.
SNSD lideri ayrıca SBiH’yi Sırp Cumhuriyeti’ne (Republika Srpska) karşı düşmanca tutum sergilemekle suçladı.
SDA, SBiH ve DF ile koalisyon görüşmelerini gündeme getirmişti
Dodik’in açıklamalarının, SDA Genel Başkanı Bakir İzetbegović’in SBiH ile koalisyon görüşmeleri yapılabileceğini duyurmasının ardından gelmesi dikkat çekti.
SBiH’nin son seçimlerde oylarını önemli ölçüde artırdığı belirtilirken, SDA Genel Başkan Yardımcısı Edin Ramić de 28 Ekim’de BHRT’ye yaptığı açıklamada Demokratik Cephe ve Bosna Hersek Partisini SDA’nın doğal koalisyon ortakları olarak nitelendirmişti.
Dodik’in çıkışı, devlet düzeyinde kurulacak yeni hükümetin siyasi bileşimine ilişkin tartışmaları artırdı.
Dodik’ten Anayasa Mahkemesi reformu şartı
SNSD lideri, devlet düzeyindeki hükümete katılmaları için başka koşullar da öne sürdü.
Dodik, Bosna Hersek Bakanlar Konseyi kurulmadan önce Anayasa Mahkemesinde reform yapılmasını talep etti.
Ayrıca Bosna Hersek Parlamenter Meclisi tarafından onaylanmamış yüksek temsilci kararlarının iptal edilmesi gerektiğini savundu.
Bu talepler, SNSD’nin yeni hükümetin kurulmasına ilişkin müzakerelerde öne çıkardığı başlıca konular arasında yer alıyor.
SBiH’ye yönelik ABD vetosu iddiaları gündemde
Dodik’in açıklamalarından önce, HDZ BiH’ye yakın bazı medya kuruluşlarında ABD’nin SBiH’nin yeni hükümette yer almasına karşı çıktığı yönünde iddialar yayımlanmıştı.
24 Ekim’de yayımlanan haberlerde, ismi açıklanmayan diplomatik kaynaklara dayanılarak ABD’li diplomatların SDA lideri İzetbegović’e, SBiH’nin Bosna Hersek Federasyonu Hükümeti ve Bakanlar Konseyine dahil edilmesine olumlu yaklaşmayacaklarını ilettikleri öne sürüldü.
Ancak ABD’nin Saraybosna Büyükelçiliği söz konusu iddiaları kamuoyu önünde doğrulamadı.
Güney Gaz Bağlantısı projesi tartışmanın merkezinde
ABD’nin SBiH’ye yönelik tutumuna ilişkin iddiaların arkasında, Güney Gaz Bağlantısı projesine yönelik siyasi anlaşmazlıkların bulunduğu ileri sürüldü.
Bosna Hersek Federasyonu Parlamentosunun iki kanadı, nisan ayında projeye ilişkin yasa değişikliklerini kabul etmişti.
Düzenlemelerle ABD merkezli AAFS Infrastructure and Energy şirketi projenin yürütücüsü olarak belirlenmişti.
SBiH ise parlamentoda değişiklikleri desteklemeyen tek parti olmuştu.
Parti, düzenlemenin hızlandırılmış usulle kabul edilmesini, BH-Gas şirketinin projedeki temel rolünden uzaklaştırılmasını ve projenin belirli bir şirkete verilme yöntemini eleştirmişti.
ABD Büyükelçiliğinden iddiaları doğrulayan açıklama gelmedi
SDA tarafından, Bakir İzetbegović’in ABD’nin Saraybosna Büyükelçiliği Maslahatgüzarı John Ginkel ile görüşmesinin ardından yayımlanan açıklamada seçim sonuçları, hükümetin kurulması ve Amerikan yatırımları ele alındı.
Ancak açıklamada SBiH’nin koalisyona katılımına veya Güney Gaz Bağlantısı projesine ilişkin herhangi bir ifadeye yer verilmedi.
Ginkel ayrıca söz konusu haberlerin gündemde olduğu dönemde SBiH lideri Semir Efendić ile de görüştü.
Görüşmede Efendić’i seçim sonuçlarından dolayı tebrik eden Ginkel’in, ekonomik ilişkiler ve ikili iş birliği konularını değerlendirdiği bildirildi.
Yeni hükümetin kurulmasına ilişkin belirsizlik sürüyor
SNSD’nin SBiH ile ortaklığı reddetmesi ve anayasal reform taleplerini hükümete katılım şartı olarak öne sürmesi, Bosna Hersek’teki koalisyon görüşmelerini daha karmaşık hale getiriyor.
Öte yandan ABD’nin SBiH’nin hükümete katılımını engellemeye çalıştığı yönündeki iddialar resmî olarak doğrulanmış değil.
Seçimlerin ardından yeni Bakanlar Konseyinin hangi partilerden oluşacağına ilişkin siyasi müzakereler devam ediyor.
