Bosna Hersek’te savaşın üzerinden 30 yılı aşkın süre geçmesine rağmen 7 bin 588 kişinin akıbeti hâlâ bilinmiyor.
Kayıp Kişiler Enstitüsü (INO BiH), kayıpların bulunması için modern teknolojilerin daha yoğun kullanılacağını açıkladı. Aramalarda jeoradarlar, dronlar ve yapay zekadan yararlanılması planlanıyor.
Uluslararası Kayıplar Günü dolayısıyla Bosna Hersek Parlamento Binası önünde basın toplantısı düzenleyen INO BiH yetkilileri, kayıp kişiler hakkında bilgi sahibi olan vatandaşlara çağrıda bulundu. Yetkililer, bilgilerin istenmesi halinde anonim olarak da paylaşılabileceğini belirtti.
INO BiH Danışma Kurulu üyesi Zlatko Tuzlak, kayıp yakınlarının yıllardır sevdiklerinden gelecek haberi beklediğini belirterek, “Kayıp kişilerin bulunması yalnızca kurumsal değil, toplumumuzun tamamı için insani, ahlaki ve medeni bir sorundur” dedi.
Enstitü Yönetim Kurulu üyesi Şimun Novakoviç ise aradan geçen zamanın çalışmaları zorlaştırdığını, hayatta kalan tanıkların sayısının azalması ve yeni bilgilerin giderek daha az gelmesi nedeniyle teknolojik imkanların önem kazandığını söyledi.
Bu kapsamda jeoradar ve dronların satın alınması planlanıyor. Kullanılacak yazılımlarla arazideki olası değişikliklerin ve insan kalıntılarının bulunabileceği bölgelerin tespit edilmesi hedefleniyor.
Enstitü ayrıca Sırbistan Kayıp Kişiler Kurumu ile görüşerek, bu ülkede kullanılan jeoradarın Bosna Hersek’teki bazı bölgelerde test edilmesini değerlendiriyor.
Arama çalışmalarında iz takip köpeklerinin kullanılması ve Enstitünün merkezi kayıtlarında bulunan çok sayıda belgenin yapay zeka yardımıyla taranması da planlanıyor.
Yetkililer ayrıca, kayıp kişilerin kalıntılarının bulunmasını sağlayacak doğru bilgiler için 600 bin KM (300 bin euro) ödül fonunun kullanılmasına yönelik prosedürün başlatıldığını açıkladı. Ödeme, yalnızca verilen bilginin doğrulanması ve kalıntıların bulunması halinde yapılacak.
Uluslararası Kayıplar Günü kapsamında, kayıp yakınlarının yaşadığı acıyı ve yıllardır süren belirsizliği anlatan “Nerede?” adlı sergi de açıldı.
