KOZARAC (AA) – Me faljen e namazit të xhenazes kolektive sot në Qendrën Përkujtimore “Kamiçani” në Kozarac të Bosnjë e Hercegovinës përfunduan aktivitetet për shënimin e Ditës së Përkujtimit të viktimave të krimeve të luftës me elemente të gjenocidit në Prijedor dhe luginën e lumit Sana. ( Amar Mehic – Anadolu Agency )
Bosna Hersek’in Kozarac kentindeki “Kamiçani” Anma Merkezi’nde düzenlenen toplu cenaze namazıyla, Prijedor ve Sana Nehri Vadisi’nde soykırım unsurları taşıyan savaş suçları kurbanlarını anma etkinlikleri sona erdi.
Toplu cenaze namazını kıldıran Bosna Hersek İslam Birliği Reisüluleması Hüseyin Kavazović, temmuz ayının Boşnak halkının yaşamında ve ortak hafızasında en derin acıların ve hüzünlü hatıraların yaşandığı bir ay olmaya devam ettiğini söyledi.
Kavazović, her yıl bu dönemde Srebrenitsa’daki soykırım kurbanlarının anıldığını, aynı zamanda Sana Nehri Vadisi’nde işlenen ve soykırım unsurları taşıyan ağır suçların hatırlandığını belirtti.
“İnsanlığını tamamen kaybedenler tarafından halkımızın acımasızca yok edilmeye çalışıldığı yerlerin listesi uzun ve çok ağırdır. Bugün yine buradayız; Kozarac şehitliğinde, masumca öldürülen insanların, kadınların ve çocukların kalıntılarının önünde bulunuyoruz” dedi.
Onlarca yıl süren arayışların ardından kurbanların cenazelerinin bulunmasının acının içinde küçük bir teselli olduğunu ifade eden Kavazović, böylece kurbanlara cenaze namazı kılınabildiğini ve mezar taşlarının dikilebildiğini söyledi.
Ancak ailelerin acısının hâlâ devam ettiğini belirten Kavazović, aradan üç yılı aşkın on yıllar geçmesine rağmen bölgede öldürülen yüzlerce kişinin kalıntılarının hâlâ arandığını vurguladı.
“Onların kemikleri, üç on yıldan fazla süre geçmesine rağmen hâlâ huzura kavuşamadı. Çünkü suçları planlayan ve işleyenler korkakça susmaya devam ediyor. Kurbanların izlerinin kasıtlı olarak gizlenmesi, bedenlerinin parçalanarak bir toplu mezardan diğerine taşınması düşüncesi bile dehşet vericidir” ifadelerini kullandı.
Reisülulema, gelecek nesiller ve insanlığın vicdanı için gerçeğin ortaya çıkarılmasının bir görev olduğunu belirterek, “Bu gerçek, nefretle beslenen karanlık zihnin neler yapabileceğine dair kalıcı bir uyarı olmalıdır” dedi.
Kavazović ayrıca, kurbanların mezar yerleri hakkında bilgi sahibi olan herkese sessizliği bozarak kayıp kişilerin bulunmasına yardımcı olmaları çağrısında bulundu.
Hayatta kalanlara da seslenen Kavazović, onların acılarını taşımaya devam edeceklerini ancak onurlu ve gururlu bir şekilde yaşamayı sürdürmeleri gerektiğini söyledi.
“Bizim kutsal görevimiz, hukuki mücadelede ısrar etmek ve tüm suçluların adalet önüne çıkarılması için elimizden gelen her şeyi yapmaktır” diye konuştu.
Kozarac’taki şehitlikten birlik ve sorumluluk çağrısı yapan Kavazović, “Bu beyaz mezar taşlarına bakalım ve küçük anlaşmazlıkların, bencilliğin üzerine çıkalım. Kötülük karşısında başımızı eğerek kurtulacağımıza inanmak yanlıştır” ifadelerini kullandı.
Bećirović: Gerçek ve adalet mücadelesinden vazgeçilmeyecek
Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Dönem Başkanı Denis Bećirović de anma töreninde yaptığı konuşmada, Prijedor ve Sana Vadisi’nde işlenen savaş suçlarıyla ilgili gerçek ve adalet mücadelesinden, kayıp kişilerin aranmasından ve sorumluların yargılanmasından hiçbir zaman vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi.
Organizatörler, bu tarihin Bosna Hersek’te resmi olarak yalnızca Una-Sana Kantonu sınırları içinde yas günü olarak anılmaya devam ettiğini hatırlattı.
Bu yılki anma programı, Prijedor’da Mayıs 1992’de kurulan üç kamptan biri olan Tırnopolje Kampı’na adandı. Kamptan binlerce Boşnak ve Hırvat sivil geçti.
Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü çalışanı ve uluslararası hukuk ile insanlığa karşı suçlar araştırmacısı Mujo Begić, Tırnopolje’nin kadınların, çocukların ve yaşlıların toplu olarak tutulduğu; zorla sürgün, sistematik kötü muamele ve cinsel şiddetin yaşandığı bir yer olduğunu söyledi.
Begić, “Tırnopolje Kampı, 26 Mayıs 1992’de dönemin Sırp Prijedor Kriz Merkezi’nin kararıyla Omarska ve Keraterm kamplarıyla birlikte kuruldu. Buradan Prijedor bölgesinden yaklaşık 23 bin Boşnak ve Hırvat geçti. Bunların çoğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşuyordu ve insan onurunun çok altında koşullarda tutuldu” dedi.
Bu yıl 5 kurban toprağa verildi
Bu yılki toplu cenaze töreninde son yolculuğuna uğurlananlar arasında 24 yaşındaki Azmir Hajrudin, 74 yaşındaki Hase Omić, Adem Hopovac, Jusuf Jelečević ve Muhamed Cerić yer aldı.
Kurbanların kalıntıları Kruhari, Ljubija, Sanski Most ve Çarakovo gibi farklı bölgelerde bulundu. Bazı cenazeler 1997 yılında çıkarılmış olmasına rağmen, kesin kimlik tespiti ve defin işlemleri için yaklaşık 30 yıl beklendi.
Ailelerin istekleri doğrultusunda, Kamiçani’deki toplu cenaze namazının ardından kurbanlar farklı yerel mezarlıklara defnedilecek.
