Hırvatistan’daki Boşnak Ulusal Koordinasyonu tarafından düzenlenen anma töreninde, Srebrenitsa soykırımının 31. yılı dolayısıyla 1995 Temmuz’unda öldürülen 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk anıldı.
Zagreb’deki Vatroslav Lisinski Konser Salonu’nda gerçekleştirilen törene, Hırvatistan Meclis Başkanı Gordan Jandrokoviç, Cumhurbaşkanı temsilcisi Melita Muliç, Başbakan temsilcisi ve Başbakan Yardımcısı Tomo Medved, bakanlar David Vlajçiç ve Damir Habijan’ın yanı sıra Bosna Hersek’in de aralarında bulunduğu 22 ülkenin büyükelçisi ve temsilcisi katıldı.
Törene Hırvatistan Meclis Üyesi Armin Hodžiç ve Hırvatistan’daki Boşnak Ulusal Koordinasyonu Başkanı Adis Keranoviç ev sahipliği yaptı.
“Savaş benim için savaştı”
Anma programının en duygusal anlarından biri, Ekim 1995’te Tuzla’da doğan Amir Şeçiç’in tanıklığı oldu. Annesi tarafından doğumundan üç gün sonra kimsesiz çocuklar yurduna bırakılan Şeçiç, Srebrenitsa’dan gelen 300 çocuk arasında 18 yıl boyunca bu yurtta kaldı.
“Ben savaşta değildim ama savaş benim için savaştı. Benden 26 aile ferdimi aldı; babamı, amcalarımı ve akrabalarımı” diyen Şeçiç, yurtta kaldığı dönemde “kendinin ebeveyni olmaya” karar verdiğini söyledi.
Bugün iki çocuk babası olan Şeçiç, çocuklarıyla birlikte Potoçari Anıt Merkezi’nde babasının mezarını ilk ziyaretini anlattı:
“Çocuklarım aslında nereye geldiklerini bilmiyorlar. Koşuyorlar, oynuyorlar; ben ise kendimi toparlamaya çalışıyorum. Gözyaşlarımı saklamaya çalışıyorum. İşte bu benim zaferim.”
Her yıl dönümüne bir yıl boyunca hazırlandığını ancak tek bir günün her şeyi değiştirdiğini belirten Şeçiç, “364 gün boyunca hazırlanıyorum ama bir günde her şey çöküyor. Bir gün, 364 günden daha güçlü” ifadelerini kullandı.
“Burada unutmak için değil, hatırlamak için bulunuyorum. Ben hayattayım ama acı içindeyim” dedi.
“Srebrenitsa hafızası küresel hafızanın parçasıdır”
Hırvatistan Meclis Başkanı Gordan Jandrokoviç, “hafızanın silinmediğini” belirterek, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun aldığı kararla Srebrenitsa’nın artık küresel kolektif hafızanın bir parçası olduğunu söyledi.
Srebrenitsa’da hâlâ 900’den fazla kurbanın kimliklerinin belirlenmesi ve bulunması için çalışmaların sürdüğünü hatırlatan Jandrokoviç, Hırvatistan’da ise 1.725 kayıp vatandaşın arandığını belirtti.
“Çünkü her kurban, nihai huzuru hak eder” diyen Jandrokoviç, en ağır vahşetlerin şiddet, nefret ve insanlıktan çıkarma işaretlerinin zamanında fark edilmediği dönemlerde yavaş yavaş ortaya çıktığını vurguladı.
Başbakan temsilcisi Tomo Medved ise Hırvatistan’ın Bosna Hersek’in Avrupa Birliği yolunu desteklediğini ifade etti.
Anma töreninin ev sahiplerinden Adis Keranoviç ve Armin Hodžiç, tarihsel gerçeklerin çarpıtılmasına izin verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, Vukovar–Srebrenitsa 15. ultramaratonu ve Srebrenitsa’ya düzenlenen 20. anma konvoyunu hatırlattı.
Armin Hodžiç, “Srebrenitsa’dan bahsettiğimizde yalnızca geçmişten söz etmiyoruz. Bugün hâlâ yakınlarının kalıntılarını arayan insanlardan bahsediyoruz. Oğullarından geriye kalan tek bir kemiği bulup onları onurlu şekilde defnetmek için onlarca yıl bekleyen annelerden bahsediyoruz” dedi.
Hodžiç, gerçeğin hiçbir zaman bastırılamayacağını, görevin herkesin sorumluluğu olduğunu belirterek, “Srebrenitsa sadece Boşnakların acısı değildir. O, insanlığa yönelik evrensel bir uyarıdır” ifadelerini kullandı.
Programda soprano Vilma Grazia Žmak ve piyanist Sandro Vešligaj sahne alırken, tiyatro sanatçısı Faketa Salihbegović Avdagić de Mak Dizdar’ın “Ninni” eserini seslendirdi.
Srebrenitsa soykırımının yıl dönümü etkinlikleri, akşam saatlerinde Zagreb’deki Ban Jelačić Meydanı’nda düzenlenen Hafıza Yürüyüşü ve şehir çeşmelerine Srebrenitsa Çiçeği yansıtılmasıyla devam etti. Etkinlikler, 11 Temmuz’da Potoçari’de yapılacak merkezi anma töreni ve kurbanların yeniden defni öncesinde gerçekleştirildi.
