Bosna-Hersek Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Edin Forto, Schengen Bölgesi’nde profesyonel sürücülere uygulanan 90 günlük kalış sınırlamasının taşımacılık sektöründe ciddi sorunlara yol açtığını belirtti.
Sektör temsilcileri, ülkenin taşımacılık kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun yurt dışına taşındığını öne sürerken, krizin devam etmesi hâlinde nakliye maliyetlerinin ve dolayısıyla hayat pahalılığının artabileceği uyarısında bulundu.
Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’da, profesyonel sürücülerin Schengen Bölgesi’nde kalış sürelerine ilişkin sorunların çözülmesi amacıyla oluşturulan çalışma grubu toplandı.
Toplantının ardından açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Edin Forto, taşımacılık şirketlerinin karşılaştığı sorunların devam ettiğini ve mevcut durumun ülke ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
“Sınırların açık olması krizin sona erdiği anlamına gelmiyor”
Bakan Forto, taşımacılık sektöründe protestoların veya sınır kapatma eylemlerinin yaşanmamasının sorunların çözüldüğü anlamına gelmediğini vurguladı.
Forto, “Bugün sınırlarımızın kapalı olmaması veya taşımacıların protesto düzenlememesi, ciddi bir kriz yaşanmadığı anlamına gelmiyor. Taşımacılığın bugüne kadar olduğu şekilde devam edebilmesi için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız.” dedi.
Bosna-Hersek’teki taşımacılık şirketlerinin faaliyetlerini başka ülkelere kaydırmasının nakliye maliyetlerini artırabileceğini belirten Forto, bunun vatandaşların yaşam maliyetlerine de yansıyabileceği uyarısında bulundu.
Hırvatistan’ın vize uygulaması yüzde 15’e kadar rahatlama sağlayabilir
Forto, Hırvatistan tarafından oluşturulan özel vize programının ilk sonuçlarını vermeye başladığını açıkladı.
Programın tam olarak uygulanması hâlinde Bosna-Hersekli taşımacılık şirketlerinin üzerindeki yükün yüzde 10 ila 15 oranında hafifleyebileceğini belirtti.
Ancak bu düzenlemenin sektörün karşılaştığı bütün sorunları çözmek için yeterli olmadığını ifade etti.
Bürokratik işlemler çözüm sürecini yavaşlatıyor
Bakan Forto, taşımacılık şirketlerine yönelik bazı kolaylaştırıcı düzenlemelerin idari süreçler nedeniyle geciktiğini söyledi.
Bosna-Hersek Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığının üçüncü araç plakası verilmesine olanak sağlayan yönetmelik değişikliğini gerçekleştirdiğini belirten Forto, uygulamanın başlayabilmesi için yeni ücret tarifesinin kabul edilmesi gerektiğini açıkladı.
Bu konuda Bosna-Hersek Maliye ve Hazine Bakanlığının görüşünün beklendiğini ifade etti.
Benzer bir gecikmenin uluslararası CEMT taşımacılık izin belgesinin ücretinin 500 konvertibl marktan (KM) 100 KM’ye düşürülmesine yönelik düzenlemede de yaşandığını belirtti.
Forto, “Bu durum, siyasi irade mevcut olsa bile işlemlerin olması gerekenden çok daha uzun sürdüğünün bir örneğidir.” dedi.
Almanya, İtalya ve Slovenya ile vize görüşmeleri önerildi
Bosna-Hersek Lojistik Konsorsiyumu temsilcisi Zijad Šarić, toplantıda taşımacıların sorunlarının çözümüne yönelik önemli bir ilerleme sağlanamadığını söyledi.
Šarić, Bosna-Hersek’in en yoğun ticaret yaptığı ülkelerle acilen ikili görüşmeler başlatılması gerektiğini belirtti.
Bu kapsamda Almanya, Slovenya, İtalya, Avusturya ve Macaristan ile profesyonel sürücülere uzun süreli vize verilmesi konusunda müzakereler yürütülmesini önerdi.
Özellikle D tipi uzun süreli vizelerin sürücülere önemli kolaylık sağlayacağını savunan Šarić, bu uygulamanın mevcut kalış süresi sınırlamalarından kaynaklanan sorunların çözümüne katkıda bulunabileceğini ifade etti.
90 gün kuralı taşımacılık sektörünü zorluyor
Schengen Bölgesi’nde uygulanan 180 günlük dönem içerisinde en fazla 90 gün kalış kuralı, Batı Balkan ülkelerindeki uluslararası taşımacılık şirketlerinin faaliyetlerini zorlaştırıyor.
Profesyonel sürücüler, uluslararası yük taşımacılığı nedeniyle Avrupa Birliği ülkelerinde sık sık bulunmak zorunda kalıyor.
Ancak mevcut kalış süresi sınırlamaları, sürücülerin çalışma planlarını ve şirketlerin uluslararası taşımacılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor.
Bölgedeki taşımacılar, profesyonel sürücülerin bu sınırlamadan muaf tutulmasını veya uluslararası kara yolu taşımacılığının özelliklerine uygun yeni düzenlemeler yapılmasını talep ediyor.
“Taşımacılık kapasitesinin yüzde 30’u ülkeyi terk etti”
Lojistik Konsorsiyumu temsilcisi Šarić, Bosna-Hersek’teki taşımacılık kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun şimdiden yurt dışına taşındığını ileri sürdü.
Bazı şirketlerin faaliyetlerini Slovenya, Hırvatistan, Slovakya ve Çekya’ya kaydırdığını belirtti.
Özellikle Slovenya’da vize işlemlerinin daha kolay olduğunu savunan Šarić, bazı taşımacılık şirketlerinin kapasitelerinin yüzde 90’ına kadar olan bölümünü bu ülkeye taşıdığını söyledi.
Bu eğilimin devam etmesinin Bosna-Hersek’teki yerli taşımacılık şirketlerinin faaliyetlerini sürdürmesini daha da zorlaştırabileceğini vurguladı.
Yakıt desteği ve yeni kamyonlar için teşvik talebi
Šarić, artan akaryakıt fiyatlarının da taşımacılık şirketleri üzerinde ek maliyet oluşturduğunu belirtti.
Lojistik Konsorsiyumunun, yakıt maliyetlerinin hafifletilmesi için Maliye ve Hazine Bakanlığına başvurulmasını önerdiğini açıkladı.
Ayrıca Bosna-Hersek’i oluşturan entitelerin hükümetlerinden taşımacılık şirketlerinin üzerindeki bazı mali yüklerin azaltılmasının talep edildiğini söyledi.
Šarić, çevreye daha az zarar veren Euro 6 emisyon standardına sahip kamyonların satın alınması için devlet desteği sağlanmasını da istedi.
Çalışma grubunun görev süresi uzatılabilir
Bakan Forto, yıl sonunda görev süresi dolacak olan çalışma grubunun faaliyetlerinin devam ettirilmesi için Bosna-Hersek Bakanlar Konseyine başvuracaklarını açıkladı.
Forto, çalışma grubunun görev süresinin uzatılmasının veya taşımacılık sektörüne yönelik kolaylaştırıcı önlemler üzerinde çalışacak yeni bir kurul oluşturulmasının değerlendirildiğini belirtti.
Batı Balkanlar’da ortak sorun
Schengen Bölgesi’ndeki 90 günlük kalış sınırlaması yalnızca Bosna-Hersek’i değil, Batı Balkanlar’daki diğer ülkelerin taşımacılık sektörlerini de etkiliyor.
Bölgedeki profesyonel sürücüler ve taşımacılık şirketleri, yıl içerisinde Avrupa Birliği sınır kapılarında protestolar düzenleyerek mevcut kuralların yük taşımacılığını yavaşlattığını ve tedarik zincirlerini tehdit ettiğini savunmuştu.
Sektör temsilcileri, profesyonel sürücülerin çalışma koşullarını dikkate alan kalıcı bir çözüm bulunması ve taşımacılık şirketlerinin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yetkili kurumlardan somut adımlar atılmasını istiyor.
