Kuzey Makedonya Meclisi’nde bugün, “Makedonca Dilinin Kullanımına İlişkin Yasa’nın işlevsiz ve tutarsız uygulanması” başlığıyla bir denetim oturumu düzenlendi. Oturum, yasanın uygulanmasına ilişkin iktidar ve muhalefet arasında görüş ayrılıklarını bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
Kültür ve Turizm Bakanı Zoran Ljütkov, yasanın uygulanmasının tüm kurumlar için bir zorunluluk olduğunu vurgulayarak, bunun günlük siyasi tartışmalara konu edilmemesi gerektiğini söyledi. Ljütkov, söz konusu yasanın 2024 yılının başında geniş bir parlamento uzlaşısıyla kabul edildiğini hatırlattı.
Ancak göreve başladığında, Makedon standart dilinin kullanımını denetleyecek müfettişliğin henüz kurulmadığını ve tam işleyiş için gerekli koşulların bulunmadığını ifade etti.
“Yasanın tutarsız ve işlevsiz uygulanması bu hükümetle başlamadı. Bu durum, uzun yıllara yayılan sistem eksikliği ve kurumsal ataletten kaynaklanıyor,” diyen Ljütkov, bu süreçte Makedonca Dil Konseyi’nin kurulduğunu, ulusal strateji hazırlıklarının başlatıldığını ve müfettişliğin oluşturularak denetçilerin eğitim sürecine alındığını aktardı. Ayrıca hükümetin, kurumlara editör (lektör) istihdamı konusunda talimat verdiğini ve şu anda 11 ülkede toplam 12 lektörlüğün faaliyet gösterdiğini belirtti.
“Görevimiz, Makedoncanın sadece kâğıt üzerinde değil, fiilen işleyen bir kurumsal korumaya sahip olmasını sağlamaktır,” mesajını verdi.
Öte yandan ana muhalefet partisi SDSM milletvekili ve eski Kültür Bakanı Bisera Kostadinovska-Stoychevska, yasanın iki yıldır uygulanmadığını ve kurumların bu konuda somut adımlar atmadığını savundu. Tartışma önerisinin 23 Mart’ta sunulduğunu ancak çeşitli ertelemeler nedeniyle ancak bugün gündeme gelebildiğini hatırlatan Kostadinovska-Stoychevska, yasanın temel hükümlerinin “kâğıt üzerinde kaldığını” söyledi.
Kurumsal kapasitenin sınırlı olduğuna dikkat çeken muhalif vekil, dil müfettişliğinin hâlâ kadro ve operasyonel açıdan güçlendirilme aşamasında olduğunu ifade etti. Ayrıca SDSM’nin, yasanın uygulanmamasının nedenlerini ve sorumlularını belirlemek amacıyla kurum, akademi ve medya temsilcilerini sürece dahil ettiğini belirtti.
Kostadinovska-Stoychevska, geniş uzlaşıyla kabul edilen bir yasanın uygulanmamasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, düzenlemenin dil politikalarının geliştirilmesi, lektör istihdamı ve denetim mekanizmasının işlerliği açısından kritik önemde olduğunu dile getirdi.
Her iki taraf da yasanın siyasi uzlaşıyla kabul edildiği konusunda hemfikir olsa da, bugüne kadarki aksaklıkların nedenleri ve uygulama sürecinin hızı konusunda görüş ayrılıkları devam ediyor.
