Bosna Hersek’te, savaş suçlarıyla suçlanıp daha sonra beraat eden kişilere son 10 yılda toplam 3,3 milyon KM tazminat ödendiği ortaya çıktı.
Detektor’un aktardığına göre, son 10 yılda toplam 84 davada sanıklar hakkında beraat kararı verildi ve bu kişiler devlet tarafından tazmin edildi.
Bu ödemeler, haksız suçlamalar nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların karşılanması kapsamında yapıldı.
Öte yandan savaş suçları mağdurları ise tazminat ödemeleri için yıllardır beklemek zorunda kalıyor. Aynı dönemde mağdurlara toplam 2.937.433 KM maddi ve manevi tazminat, ayrıca 355.012 KM yargılama gideri ödendiği belirtildi.
TRIAL International adlı sivil toplum kuruluşunun verilerine göre, çoğu devlet düzeyindeki ve bazı entite mahkemelerindeki 24 karardan 23’ü kesinleşmiş olmasına rağmen, sadece 7 davada tazminat kısmen veya tamamen ödenebildi. Tazminat miktarlarının 5.000 ile 40.000 KM arasında değiştiği ifade edildi.
Kuruluş, bazı mağdurların tazminat sürecinde ciddi sorunlarla karşılaştığını vurguladı. Özellikle 1992’de Foça’da işlenen tecavüz suçu davasında mahkemenin verdiği 15.000 KM’lik tazminatın yıllardır sadece kısmi olarak ödendiği belirtildi. Ödemelerin sanığın emekli maaşından parça parça yapıldığı, bu nedenle tam ödemenin yıllar süreceği ifade edildi.
TRIAL International ayrıca en büyük sorunlardan birinin, mahkemelerin çoğu zaman ceza davalarında tazminat taleplerine karar vermemesi olduğunu açıkladı. Bu durumda mağdurlar ayrı bir hukuk davası açmak zorunda kalıyor ve bu süreçte kimliklerini ifşa etme riskiyle karşı karşıya kalabiliyorlar.
Ayrıca mahkeme tazminata hükmetse bile, sanıkların mal varlıklarını başkalarının üzerine geçirmesi nedeniyle tahsilat çoğu zaman mümkün olmuyor. Varlıkların dava sürecinde dondurulmaması da önemli bir eksiklik olarak gösteriliyor.
Foça 1992-1995 Derneği Başkanı Midheta Kaloper ise bazı mağdurların tazminat almayı başarırken, birçok kişinin hukuki engeller nedeniyle haklarına ulaşamadığını belirterek sistemde ciddi sorunlar bulunduğunu ifade etti.
