Hırvatistan’da 2025 yılı ceza infaz sistemi raporu, cezaevlerindeki aşırı doluluk, personel eksikliği ve psikiyatrik tedaviye ihtiyaç duyan tutukluların yerleştirilmesindeki sorunların devam ettiğini ortaya koydu. Hükümet, kapasite yetersizliğini gidermek amacıyla yeni cezaevleri inşa etmeyi ve mevcut tesisleri genişletmeyi planlıyor.
Rapora göre, 2025 yılı sonunda ülkedeki cezaevlerinde toplam 4 bin 947 kişi bulunuyordu. Bu sayı, 2021 yılı sonuna kıyasla yüzde 21,06 artış anlamına geliyor.
Cezaevlerinin yasal kapasitesi 3 bin 932 kişi olarak belirlenirken, ıslah tedbiri uygulananlar için 120 kişilik ek kapasite bulunuyor. Buna rağmen mevcut tutuklu ve hükümlü sayısı, cezaevlerinin kapasitesini yaklaşık bin kişi aşıyor.
Bir yılda yaklaşık 12 bin kişi cezaevlerine alındı
2025 yılında ceza infaz sistemine toplam 11 bin 827 kişi kabul edildi. Bunların yüzde 49,24’ünü tutuklular, yüzde 27,72’sini ise hapis veya çocuk hapis cezasını infaz edenler oluşturdu.
Yıl sonunda 30 kişinin 30 aydan uzun süredir tutuklu bulunduğu kaydedildi.
Ayrıca 66 çocuk veya genç yetişkin hakkında ıslah kurumuna yerleştirme kararı verildi. Yıl boyunca bu tedbir kapsamında bulunanların toplam sayısı 124’e ulaştı.
Hapis cezalarına ek olarak bağımlılık tedavisi, zorunlu psikiyatrik tedavi, yaklaşma yasağı ve psikososyal destek gibi alanlarda toplam 786 güvenlik tedbiri uygulandı.
Psikiyatrik tedavi için yeterli yer bulunamıyor
Raporda en önemli sorunlardan birinin, ciddi ruhsal rahatsızlıkları nedeniyle psikiyatrik tedaviye ihtiyaç duyan tutukluların uygun sağlık kuruluşlarına yerleştirilmesi olduğu belirtildi.
Bu kapsamda 2025 yılında cezaevlerine alınan 191 kişiden 94’ü Zagreb Cezaevi Hastanesine, 31’i ise diğer psikiyatri kurumlarına yerleştirildi.
Kalan 66 kişi, yani yüzde 34,55’i, yıl sonuna kadar uygun bir psikiyatri kurumuna nakledilemedi.
Adalet Bakanlığı, psikiyatri kurumlarındaki kapasite yetersizliği nedeniyle zorunlu tedavi kararlarının uygulanmasında gecikmeler yaşandığını bildirdi.
Bu kategorideki kişilerin cezaevi hastanesinde ortalama kalış süresi 106 gün olarak hesaplandı.
Cezaevlerinde yaklaşık 900 personel açığı var
Personel eksikliği de ceza infaz sisteminin temel sorunları arasında yer alıyor.
Rapora göre, sistemde öngörülen 3 bin 558 kadronun yalnızca 2 bin 680’i dolu bulunuyor. Böylece personel doluluk oranı yüzde 75,32 seviyesinde kaldı.
Bununla birlikte 2025 yılında ceza infaz koruma görevlilerinin sayısında son yılların en büyük artışı yaşandı ve görevli sayısı 1.661’e ulaştı.
Cezaevi personeline yönelik 13 saldırı kaydedilirken, önceki yıllardaki ortalama saldırı sayısının 8,5 olduğu belirtildi.
İntihar girişimleri ve kendine zarar verme olayları azaldı
Raporda, cezaevlerinde kendine zarar verme olaylarının 2021 yılına kıyasla yarı yarıya azaldığı bildirildi. Bu tür olayların görülme sıklığı bin kişide altı olarak kaydedildi.
İntihar girişimi sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 26,7 azalarak 11’e geriledi.
2025 yılında cezaevlerinde bir intihar ve doğal nedenlerle 16 ölüm gerçekleşti. Her iki sayı da son beş yılın en düşük seviyeleri olarak kayıtlara geçti.
Aynı dönemde iki firar girişimi yaşanırken yüksek güvenlikli kapalı cezaevlerinden herhangi bir firar girişimi bildirilmedi.
Yabancı tutuklu ve hükümlü sayısı azaldı
2025 yılında Hırvatistan ceza infaz sistemine kabul edilen yabancı uyruklu kişilerin sayısı yüzde 23,49 azalarak 2 bin 684’e düştü.
Yabancı uyruklular arasında en fazla Bosna Hersek, Ukrayna ve Sırbistan vatandaşları yer aldı.
Mahkemeler toplam 689 hükümlünün şartlı tahliyesine karar verdi. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 17,3 artış gösterdi.
Ayrıca 66 kişi elektronik gözetim altında tutulurken bunların 28’i şartlı tahliye, 38’i ise evde tutukluluk kapsamında izlendi.
2028 yılına kadar 700 yeni cezaevi kapasitesi oluşturulacak
Hırvatistan Adalet Bakanlığı, cezaevlerindeki aşırı doluluğu azaltmak amacıyla Varaždin ve Lipovica-Popovača’da modüler cezaevi projelerini hayata geçiriyor.
Zagreb ve Požega’daki cezaevlerine yeni bölümler eklenmesi de planlanıyor. Požega Cezaevinde yaşlı ve hareket kabiliyeti kısıtlı 150 kişi için özel bir tesis yapılması öngörülüyor.
Bu projelerle 2028 yılına kadar cezaevi kapasitesinin yaklaşık 700 kişi artırılması hedefleniyor.
Uzun vadede Perušić’te yeni bir cezaevi inşa edilmesi, Glina ile Sisak-Moslavina ve Osijek-Baranya bölgelerinde ek kapasite oluşturulması planlanıyor.
Bjelovar, Lepoglava, Valtura ve Turopolje’deki mevcut ceza infaz kurumlarında da yenileme ve iyileştirme çalışmaları yürütülüyor.
Rapora göre, Hırvatistan’da bir hükümlünün barınma, beslenme, tedavi ve diğer giderler için günlük ortalama maliyeti 8,49 euro olarak hesaplanıyor.
