Kuzey Makedonya’da Meclis’te düzenlenen kamu oturumunda, ebeveynler, uzmanlar, milletvekilleri ve bakanlar çocukların ekran bağımlılığını azaltmanın yollarını tartıştı. Gündemin merkezinde ise “çocuklar için sosyal medya yasaklanmalı mı?” sorusu yer aldı.
Çocuk ve ergen psikiyatristi Kameliya Simeonova, küçük yaşta çocuklara yemek yerken telefon veya tablet verilmesinin ciddi bir hata olduğunu belirterek, bunun bağımlılık riskini artırdığını söyledi. Simeonova, çocuk beyninin beş yaşına kadar hızla geliştiğini vurgulayarak şu uyarıda bulundu:
“Erken yaşta çocukları telefonla beslemek, onlara sürekli ekranla aktivite sunmak bağımlılık oluşturuyor. Bu nedenle kurallar ve sınırlar en erken dönemde, beyin gelişiminin en kritik aşamasında konulmalı.”
Yaklaşık 3.000 ebeveynin girişimiyle gündeme gelen tartışmada, sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirilmesi önerildi. “Ebeveynler Cephesi”nden Tanja Mişevska, 13 yaş altına tamamen yasak, 13–15 yaş arası için ebeveyn onayı ve 16 yaş üstüne serbest kullanım modeli önerdiklerini söyledi.
Uzmanlar ayrıca büyük teknoloji şirketlerinin algoritmalarının kullanıcıları daha fazla platformda tutmak üzere tasarlandığını, bunun da bağımlılığı artırdığını savundu. Mariko Troşanovski, bu durumu sigara bağımlılığına benzeterek, “Bu bir tercih değil, zarar verici bir durumdur” dedi.
Dijitalleşme ve eğitim politikalarıyla ilgili değerlendirmede bulunan Bakan Andonovski ise okul içinde cep telefonu kullanımının ülke genelinde yasaklanmasını desteklediğini, ancak sosyal medya platformlarının tamamen yasaklanmasına karşı olduğunu açıkladı.
Andonovski, devletin büyük teknoloji şirketlerini tamamen kontrol etmesinin mümkün olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bir çocuğun evde telefon kullanmasını tamamen devletin kontrol etmesi mümkün değil. Her eve girip telefonları denetleyemeyiz.”
Meta’nın Facebook ve Instagram platformlarının 13 yaş altına hesap açma yasağı bulunmasına rağmen, pratikte sahte doğum tarihiyle bu engelin kolayca aşıldığı; TikTok’ta ise bu sürecin daha da kolay olduğu ifade edildi. Uzmanlar, özellikle TikTok algoritmalarının gençleri daha uzun süre platformda tutmak için daha agresif çalıştığını da vurguladı.
