Kosova’da faaliyet gösteren Sırp sivil toplum kuruluşu “Aktiv” tarafından hazırlanan “Trend Analizi 2025” araştırması, Kosova’daki Sırp toplumunda siyasi, güvenlik ve sosyo-ekonomik duruma ilişkin genel algının büyük ölçüde olumsuz olduğunu ortaya koydu.
500’den fazla katılımcıyla yapılan araştırmaya göre, çoğunluk ülkenin “doğru yönde ilerlemediğini” düşünüyor ve yaygın bir durgunluk ile güvensizlik hissi dile getiriyor.
Çalışma, kuzey Kosova ile İbar Nehri’nin güneyindeki Sırp çoğunluklu belediyeler arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu da gösteriyor. Kuzeyde özellikle güvenlik ve siyasi durum konusunda güçlü bir karamsarlık hakimken, güney bölgelerde daha dengeli ve nötr değerlendirmeler öne çıkıyor.
Katılımcılar arasında en büyük sorunlar olarak güvenlik, siyasi istikrarsızlık, suç ve yolsuzluk ile ekonomik belirsizlik ve genç nüfusun göçü öne çıkıyor. Birçok kişi, ekonomik durumun geçen yıla göre kötüleştiğini düşünüyor.
Araştırma ayrıca kurumlara ve siyasi aktörlere duyulan güvenin düşük olduğunu ortaya koyuyor. Katılımcıların neredeyse yarısı hiçbir siyasetçiye güvenmediğini belirtirken, hem Kosova hem de Sırbistan kurumlarına güvenin sınırlı olduğu ifade ediliyor. Bununla birlikte, siyasete ilginin azaldığı ve toplumsal bir “siyasi apati”nin arttığı görülüyor.
Uluslararası aktörlere bakışta ise Rusya ve Çin, bazı katılımcılar tarafından Sırp toplumunun çıkarlarını koruyan başlıca güçler olarak görülürken; Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri’ne (ABD) duyulan güvenin daha düşük olduğu belirtiliyor.
Belgrad–Priştine diyaloğu ise en tartışmalı konulardan biri olmaya devam ediyor. Katılımcıların önemli bir kısmı, bu müzakerelerin günlük yaşamda somut bir iyileşme sağlayacağına inanmıyor.
“Aktiv”, bulguların Sırp toplumunda derin bir güven krizi ve geleceğe dair belirsizlik olduğunu gösterdiğini, bunun da Kosova’daki toplumsal ilişkiler ve istikrar açısından uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
