Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik sürecinde en ileri aşamada bulunan aday ülkeler için yakında yeni yol haritalarının açıklanacağını duyurdu. Von der Leyen, genişleme sürecinin liyakate dayalı olmaya devam edeceğini, ancak Avrupa değerlerine bağlılığın müzakere konusu olamayacağını vurguladı.
Von der Leyen, Avrupa Parlamentosunda yaptığı yıllık Birliğin Durumu konuşmasında, geçen hafta Belgrad’da düzenlenen Ratko Mladiç’in cenaze törenine de değindi.
Törende ortaya çıkan görüntülerden dehşete düştüğünü belirten von der Leyen, savaş suçlularının yüceltilmesinin Avrupa Birliği’nde yeri olmadığını söyledi. Avrupa Komisyonu daha önce de savaş suçlularının yüceltilmesi, soykırımın inkârı ve tarihsel revizyonizmin temel Avrupa değerleriyle bağdaşmadığını açıklamıştı.
Von der Leyen, eski Yugoslavya’daki savaşların tüm kurbanlarının adaleti ve kalıcı biçimde hatırlanmayı hak ettiğini ifade ederek, gerçeğin toplumların üzerine inşa edildiği temel olmaya devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Kanada için “AB’nin ilk ortak üyesi” önerisi
Von der Leyen konuşmasında Kanada ile ilişkiler konusunda da dikkat çekici bir öneride bulundu. Kanada’nın Avrupa Birliği’nin ilk “ortak üyesi” (associate member) olabilmesi için çalışmak istediğini açıklayan von der Leyen, böyle bir statünün oluşturulmasına kapı açılması çağrısında bulundu. Mevcut AB yapısında bu nitelikte resmi bir üyelik statüsü bulunmadığından, önerinin nasıl hayata geçirileceğine ilişkin hukuki ve kurumsal çerçevenin ayrıca oluşturulması gerekecek.
Von der Leyen, AB ile Kanada arasındaki mevcut Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması’nın (CETA) ötesine geçilerek “gelecek için bir ittifak” kurulmasını hedeflediklerini söyledi.
Bu kapsamda akıllı üretim, teknoloji, savunma sanayisi, Arktik bölgesi, enerji, kritik mineraller, bataryalar, yapay zeka, kuantum teknolojileri, siber güvenlik ve ekonomik güvenlik alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi planlanıyor. Von der Leyen, bu ortaklığın başka ülkelere karşı oluşturulmadığını, Avrupa ile Kanada’nın ortak gücünü artırmayı amaçladığını belirtti.
Konuşmasında daha güçlü ve daha bağımsız bir Avrupa hedefini de öne çıkaran von der Leyen, savunma, güvenlik ve Avrupa sanayisine yatırımların artırılması ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca çocukların internette korunmasına yönelik yeni düzenlemeler ile hibrit tehditler ve siber saldırılara karşı yeni önlemler üzerinde çalışılacağını açıkladı.
Von der Leyen’in gelecek ay Batı Balkanlar turuna çıkması ve bu kapsamda Kuzey Makedonya’yı da ziyaret etmesi bekleniyor. Ziyaretin ayrıntılı programı ise henüz açıklanmadı.
