Kuzey Makedonya Boşnak Gençlik Ağı’nın organizasyonunda, Üsküp’teki Uluslararası Balkan Üniversitesi’nde 11 Temmuz – Srebrenitsa Soykırımı’nı Anma Günü dolayısıyla “Soykırım nasıl mümkün olur?” başlıklı bir panel düzenlendi.
Boşnak Gençlik Ağı’ndan yapılan açıklamaya göre panele; kurum temsilcileri, akademisyenler, Boşnak toplumunun kültürel ve siyasi temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, eğitimciler, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Etkinlikte, hafıza kültürünün korunması, tarihsel gerçeğin yaşatılması ve gelecek nesillere karşı ortak sorumluluk bilincinin güçlendirilmesi amaçlandı.
Program, aynı zamanda Gençlik Ağı Başkanı olan moderatör Damir Baçevaç’ın açılış konuşmasıyla başladı. Panel, “Soykırım nasıl mümkün olur?” sorusuna yanıt arayan üç ana bölümden oluştu.
İlk bölümde tarihsel bağlam ele alındı. Doç. Dr. Armen Jırnoski, Bosna-Hersek’in tarihsel gelişimi, savaş öncesi toplumsal ve siyasi koşullar, Yugoslavya’nın dağılması, Bosna-Hersek’e yönelik saldırılar ve Srebrenitsa soykırımı hakkında konuştu. Tarihsel süreçlerin doğru anlaşılmasının, hafıza kültürünün korunmasının ve gerçeklerin genç nesillere aktarılmasının önemi vurgulandı.
İkinci bölüm, anmanın insani ve manevi boyutuna ayrıldı. Bosna-Hersek İslam Birliği Reisu’l-ulemasının Kabine Başkanı Rifat Fetiç, Srebrenitsa’nın mesajlarını İslam’ın adalet, sabır ve umut değerleri çerçevesinde ele aldı. Fetiç, kurbanların onurunun korunması, hafıza kültürünün yaşatılması ve her bireyin nefret, adaletsizlik ve ayrımcılığa karşı durma sorumluluğuna dikkat çekti.
Panelin son bölümünde Prof. Dr. Zekir Ramçiloviç, unutmaya karşı en güçlü aracın eğitim olduğunu belirterek; bilgi, hakikat ve eleştirel düşüncenin, benzer suçların bir daha yaşanmaması için temel şartlar olduğunu ifade etti. Açıklamada, özellikle eğitim kurumlarının sorumluluğu ve gençlere tarihsel gerçeklerin doğru aktarılmasının önemi vurgulandı.
Boşnak Gençlik Ağı, etkinliğe ev sahipliği yapan Uluslararası Balkan Üniversitesi’ne ve katılım sağlayan herkese teşekkür ederek, “Kurbanları anmak sadece geçmişe saygı değil, aynı zamanda gerçeği koruma ve gelecek nesilleri barış, adalet ve karşılıklı saygı ruhuyla yetiştirme sorumluluğudur” mesajını paylaştı.
Öte yandan, 10 Temmuz’da Kuzey Makedonya Meclisi’nde 11 Temmuz – Srebrenitsa Soykırımı’nı Uluslararası Anma Günü dolayısıyla bir anma programı düzenlendi. Etkinlikte kurbanlar anılırken, tarihsel hafızanın korunması, barış ve birlikte yaşam mesajları verildi.
Programda Meclis Başkanı Afrim Gaşi, Prof. Ferid Muhiç, Boşnak Ulusal Birliği temsilcisi Cevad Hot ve Topluluklar Arası İlişkiler Komitesi Başkanı Adnan Azizi konuşma yaptı.
Aynı gün Çayır Belediyesi’nde de Boşnak Forumu Derneği tarafından anma programı düzenlendi.
11 Temmuz’da ise Üsküp’te Boşnak Ulusal Konseyi tarafından “Hatıraların Adımları” sloganıyla geleneksel anma yürüyüşü gerçekleştirildi.
Geçtiğimiz günlerde ayrıca Srebrenitsa soykırımının anılması kapsamında Üsküp’te Uluslararası Resim Buluşmaları başlatıldı. Etkinliğe ülke içinden ve yurt dışından sanatçılar katılırken, program Prof. Dr. Fehim Husković tarafından yönetildi.
Srebrenitsa Soykırımı
Temmuz 1995’te, Lahey tarafından mahkûm edilen Ratko Mladić komutasındaki Bosna Sırp Cumhuriyeti Ordusu birlikleri, Birleşmiş Milletler’in “güvenli bölge” ilan ettiği Srebrenitsa’ya saldırarak Boşnaklara karşı soykırım gerçekleştirdi.
Soykırımda 8 bin 372 kişi öldürüldü. On binlerce kadın, çocuk ve yaşlı ya zorla göç ettirildi ya da ormanlara kaçarak güvenli bölgelere ulaşmaya çalıştı.
Bu yıl 11 Temmuz’da, Potoçari Anıt Mezarlığı’nda soykırım kurbanlarından 10 kişinin daha cenazesi toprağa verildi.
Savaşın sona ermesinden bu yana, farklı yerlerde –77’si toplu mezar olmak üzere toplam 150 noktada– bulunan ve DNA analizleriyle kimlikleri tespit edilen kurbanlar her yıl soykırımın yıl dönümünde burada defnediliyor.
Bu yıl defnedilenler arasında en genç kurban 20 yaşındaki Senad Jušić, en yaşlı kurban ise 56 yaşındaki Ramo Dautović oldu. Diğer kurbanlar ise Muriz Baraković, Hamed Mušić, Ramo Alić, Muhidin Osmanović, Huso Ćerimović, Nuko Nukić, Ahmet Guster ve Asim Kunić olarak açıklandı.
Bugüne kadar Potoçari’de 6 bin 772 kurban defnedildi, 250 kişi ise ailelerinin isteğiyle başka yerlere gömüldü. Soykırımda hayatını kaybeden 1000’den fazla kişinin naaşına ise hâlâ ulaşılamadı.
Kurbanların büyük çoğunluğu Srebrenitsa, Bratunac, Vlasenica, Zvornik ve Milići bölgelerinden geliyor. Bugüne kadar 150 farklı noktada bulunan kurbanların 77’si toplu mezarlardan çıkarıldı. Potoçari’de defnedilen en genç kurban doğumundan sadece birkaç saat sonra öldürülen Fatima Muhić, en yaşlı kurban ise 1901 doğumlu Şaha İzmirlić oldu.
IP
