Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne üyelik süreci, devam eden müzakereler ve Batı Balkanlar’daki bölgesel iş birliği gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Sırbistan Avrupa Entegrasyonu Bakanı Nemanya Staroviç, ülkesinin hedefinin 2027 yılı sonuna kadar Şengen bölgesine katılmaya hazır hale gelmek olduğunu söyledi.
Staroviç, Sırbistan Devlet Radyosu’nun programında yaptığı açıklamada, AB müzakerelerinde 3. Kümenin açılması konusunda Avrupa Komisyonunun temmuz ayının başında Sırbistan için üst üste altıncı kez olumlu tavsiyede bulunmasının önemli olduğunu belirtti.
3. Kümenin açılması AB ülkelerinin uzlaşısına bağlı
Kümenin yeniden AB kurumlarının gündemine ne zaman alınacağına ilişkin konuşan Staroviç, sürecin öncelikle İrlanda’nın AB Konseyi dönem başkanlığına ve 27 üye ülkenin tamamının uzlaşı sağlayıp sağlayamayacağına bağlı olduğunu söyledi.
Staroviç, kararın alınabilmesi için genişleme çalışma grubu, Daimi Temsilciler Komitesi ve Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanların yer aldığı Genel İşler Konseyi gibi çeşitli aşamalardan geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Sürecin artık AB kurumlarının elinde olduğunu belirten Staroviç, Sırbistan’ın bu konuda herhangi bir tarih vermesinin doğru olmayacağını söyledi.
“AB’nin güvenilirliği zarar görüyor”
Staroviç, Sırbistan’ın AB müzakerelerini içerik açısından sürdürdüğünü ancak bazı üye ülkelerin siyasi yaklaşımlarının süreci etkilediğini savundu.
Temmuz sonunda 3. Kümenin açılması konusunda uzlaşı sağlanamamasının AB’nin güvenilirliğini zedelediğini söyleyen Staroviç, bu görüşün yalnızca kendisine ait olmadığını, Avusturya Avrupa İşleri Bakanı Klaudia Bauer tarafından da dile getirildiğini belirtti.
AB süreci ekonomik kazanımlar sağladı
Staroviç, Avrupa entegrasyonunun yalnızca müzakere başlıklarının açılmasından ibaret olmadığını belirterek Sırbistan’ın İstikrar ve Ortaklık Anlaşması, vize serbestisi ve AB’nin IPA fonlarından yararlandığını hatırlattı.
Sırbistan’ın bu fonlardan her yıl yaklaşık 200 milyon avro aldığını belirten Staroviç, AB’nin Batı Balkanlar için Büyüme Planı kapsamında bu miktarın daha da artacağını söyledi.
Staroviç, son yaklaşık 10 yıldaki ekonomik büyüme ve halkın yaşam standardındaki artışın Avrupa yolundan bağımsız değerlendirilemeyeceğini savundu.
SEPA ile yılda 300 milyon avroya kadar tasarruf
Sırbistan’ın SEPA Avrupa Tek Ödeme Alanı sistemine tam olarak dahil olmasının mayıs ayından bu yana yürürlükte olduğunu belirten Staroviç, sistemin banka transferlerinin maliyetini önemli ölçüde düşürdüğünü söyledi.
Staroviç’e göre SEPA sayesinde Sırbistan vatandaşları ve şirketleri yılda 300 milyon avroya kadar tasarruf sağlayabilir.
AB ile “Evdeki Gibi Dolaşım” uygulamasına geçilmesi konusunda da Sırbistan’ın resmi müzakerelere başlamaya hazır olduğunu belirten Staroviç, gerekli yasal düzenlemelerin birkaç ay içinde tamamlanabileceğini söyledi.
Batı Balkanlar Büyüme Planı kapsamında 168 milyon avro ödendi
Staroviç, Batı Balkanlar Büyüme Planı kapsamında Sırbistan’a şimdiye kadar ön finansman ve ilk ödeme olarak yaklaşık 168 milyon avro aktarıldığını açıkladı.
İkinci, üçüncü ve dördüncü ödemeler kapsamında ise 300 milyon avronun biraz üzerinde kaynak talep edildiğini belirtti.
Öne çıkan projeler arasında Priboy yakınlarındaki Podpeç Hidroelektrik Santrali’nin yenilenmesi ve Novi Sad’ın merkezi ısıtma sistemine yenilenebilir enerji kaynaklarının dahil edilmesi bulunuyor.
ABD ile stratejik diyalog
Sırbistan ile ABD arasında kısa süre önce başlatılan stratejik diyaloğun, ülkenin Avrupa yoluyla birbirini tamamladığını belirten Staroviç, ABD’den enerji, altyapı ve yüksek teknoloji alanlarında 20 milyar dolara kadar yatırım gelebileceğini ifade etti.
2027 sonuna kadar Şengen hedefi
Bölgesel iş birliğine de değinen Staroviç, Berlin Süreci ve Açık Balkanlar gibi girişimlerin Batı Balkanlar’ın Avrupa entegrasyonunu hızlandırdığını söyledi.
Staroviç, Sırbistan’ın Avrupa entegrasyonundaki hedeflerinden birinin de 2027 yılı sonuna kadar Şengen bölgesine katılım için gerekli şartları yerine getirmiş ve hazır hale gelmek olduğunu vurguladı.
