Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç’in 17 Eylül’de açılışını yaptığı İsrail yapımı askeri insansız hava araçlarının (İHA) montaj tesisinin Belgrad’ın Makiš bölgesinde bulunduğu ve tesisi işleten şirketin yöneticilerinden birinin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu temsil eden avukat Zion Amir olduğu bildirildi. BIRN’in araştırmasına göre tesis, İsrailli savunma şirketi Elbit Systems ile yürütülen iş birliği kapsamında faaliyet gösteriyor.
Vuçiç, basına kapalı gerçekleştirilen açılışta fabrikanın yaklaşık 100 kişiye istihdam sağlayacağını, Sırbistan Silahlı Kuvvetlerinin yanı sıra başka ülkelerin orduları için de ekipman üretileceğini açıklamıştı. Vuçiç ayrıca İsrailli ortaklarla birlikte Sırbistan’da en az üç benzer tesisin daha açılmasının planlandığını söylemişti. Gazetecilerin üretim sürecinin gizliliği nedeniyle tesise davet edilmediği açıklanmıştı.
BIRN’in ulaştığı bilgilere göre üretim, Makiš’teki SDS Technologies şirketine ait tesiste gerçekleştiriliyor. Şirket, tesisin açılmasından birkaç saat sonra Sırbistan ticaret sicilinde SDS Technologies adıyla görünmeye başladı. Bunun yeni kurulan bir şirket olmadığı, geçen yıl uydu telekomünikasyonu alanında kaydedilen CUPA Enterprises şirketinin adının değiştirilmesiyle oluşturulduğu belirtildi. SDS Technologies’in sahibi ise Londra merkezli CUPA Limited şirketi.
BIRN’in daha önce incelediği belgelere göre projenin başlangıçtaki planlarında İsrailli Elbit Systems’ın yüzde 51, Sırbistan devletine ait Jugoimport SDPR’nin ise yüzde 49 paya sahip olması öngörülüyordu. Ancak BIRN’e göre SDS Technologies’in mevcut resmi ortaklık yapısında Elbit Systems veya Jugoimport SDPR doğrudan yer almıyor.
Tesisin açıldığı gün SDS Technologies’e iki yeni yönetici atandı. Bunlardan biri ABD vatandaşı George Antoine Elghossain, diğeri ise İsrailli avukat Zion Amir oldu. Amir, 2025’te İsrail iç güvenlik servisi Şin Bet’in dönemin başkanı Ronen Bar’ın görevden alınmasıyla ilgili davalarda Netanyahu ve İsrail hükümetini Yüksek Mahkeme önünde temsil etmişti. BIRN, ceza hukuku alanında tanınan Amir’in askeri İHA tesisi işleten şirkette hangi nedenle yönetici olarak görevlendirildiğinin açıklanmadığını bildirdi.
Sırbistan ile Elbit Systems arasındaki İHA üretimi iş birliği ilk olarak BIRN ve İsrail gazetesi Haaretz tarafından nisan ayında gündeme getirilmişti. İsrail’in Sırbistan Büyükelçiliği de tesisin açılmasının ardından projenin Sırbistan savunma sanayisi ile Elbit Systems arasındaki iş birliğinin parçası olduğunu duyurdu.
Vuçiç’in açıklamasına göre tesiste Elbit Systems tarafından geliştirilen Lanius-X, FireFox-X ve Magni-X tipi İHA’ların montajı ve ilerleyen dönemde üretimi planlanıyor. Tesisin açılması, son dönemde Sırbistan ile İsrail arasında savunma sanayisi alanında genişleyen iş birliğinin yeni adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
