Sırp tarihçi Bojan Dimitrijević’in, savaş suçlusu Ratko Mladić’e yönelik övgüleri ve Hırvatistan’daki akademik etkinliklere katılımı yeniden gündeme geldi.
Belgrad’daki Çağdaş Tarih Enstitüsü’nde görev yapan Dimitrijević, 2018 yılında Mladić’in hayatını anlatan “Komandant” adlı biyografiyi kaleme aldı. Dimitrijević, Mladić’i “Sırp tarihinin 20. yüzyıldaki önemli isimlerinden biri” ve “karizmatik bir komutan” olarak nitelendiriyor.
Dimitrijević, Mladić’in ölümünün ardından yaptığı açıklamalarda, eski Sırp generalin “Republika Srpska’nın savunulmasında kilit rol oynadığını” savundu. Lahey’deki mahkeme tarafından yöneltilen suçlamaların ise “temelde gerçek dışı” olduğunu ileri sürdü.
Oysa Mladić, Srebrenitsa’da 1995 yılında gerçekleştirilen soykırımın yanı sıra zulüm, sürgün, zorla yerinden etme, cinayet ve Saraybosna’daki sivillerin terörize edilmesi gibi çok sayıda suçtan suçlu bulunmuş ve ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı.
Dimitrijević, Srebrenitsa’da soykırım yaşandığını da reddeden isimler arasında yer alıyor. Daha önce yaptığı açıklamalarda, Lahey Mahkemesi’nin belgelerini inceleyerek Mladić’in Srebrenitsa’daki olaylardan sorumlu tutulamayacağı izlenimine vardığını söylemişti.
Hırvatistan’daki devlet destekli toplantılara katıldı
Dimitrijević’in tartışmalı görüşleri, Hırvatistan’da katıldığı bazı akademik toplantılar nedeniyle de gündeme geldi.
Tarihçi, Ekim 2024’te Zagreb’de düzenlenen “Bleiburg Trajedisi ve Hırvat Halkının Ölüm Yürüyüşü’ndeki Savaş ve Savaş Sonrası Kurbanlar İçin Anma Kültürü” başlıklı uluslararası sempozyuma konuşmacı olarak katıldı.
Toplantı, Hırvatistan Parlamentosu’nun himayesinde, Hırvatistan Katolik Piskoposlar Konferansı ve Gazi İşleri Bakanlığı’nın ortak himayesinde gerçekleştirildi.
Etkinlikte Dimitrijević’in yanı sıra İngiliz tarihçi Robin Harris, eski Kültür Bakanı Zlatko Hasanbegović, eski Hırvatistan Parlamentosu Başkan Yardımcısı Ivan Tepeš ve çeşitli tarihçiler yer aldı.
Dimitrijević’in Hırvatistan’daki iş birlikleri bununla da sınırlı kalmadı. 2022 yılında Hırvatistan Araştırmaları Fakültesi tarafından düzenlenen “Komünist Suçlar” başlıklı uluslararası bilimsel toplantıda Aleksandar Ranković hakkında bir sunum yaptı.
Fakülte yönetimi Mart 2024’te aldığı kararla Dimitrijević’i, aynı yıl düzenlenen başka bir uluslararası bilimsel toplantının organizasyon komitesine de dahil etti. Dimitrijević bu toplantıda, Yugoslavya Halk Ordusu’nun karşı istihbarat teşkilatı KOS’un 1945-1946 yıllarında kuruluşu hakkında sunum yaptı.
Söz konusu toplantılar Hırvatistan Bilim, Eğitim ve Gençlik Bakanlığı’nın himayesinde gerçekleştirildi.
Dimitrijević’in çalışmaları Hırvatistan’da yayımlandı
Dimitrijević ile Hırvatistan Araştırmaları Fakültesi arasındaki iş birliği akademik toplantılarla da sınırlı kalmadı. Fakültenin yayımladığı bilimsel toplantı kitaplarında Dimitrijević’in sunumlarına da yer verildi.
Ayrıca Dimitrijević’in Hırvatistan’daki bazı etkinlikleri, İkinci Dünya Savaşı dönemindeki Çetnik hareketine ilişkin çalışmaları da kapsıyor.
2023 yılında Zagreb’deki Hırvatistan Tarih Enstitüsü’nde Nemanja Dević ile birlikte “1945’te Çetniklerin Bosna’daki trajedisi” başlıklı çalışmalarını sundu. Etkinlikte eski Kültür Bakanı Zlatko Hasanbegović de yer aldı.
Dimitrijević daha önce de Hırvatistan’dan destek aldı
Dimitrijević’in Hırvatistan’daki bağlantıları daha eskiye dayanıyor. 2016 yılında dönemin Kültür Bakanı Zlatko Hasanbegović yönetimindeki Hırvatistan Kültür Bakanlığı, Dimitrijević’in kitapları için toplam 32 bin kuna tutarında üç destek ödemesi onayladı.
Dimitrijević aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı sırasında Sırbistan’daki Çetnik hareketinin lideri Draža Mihailović hakkında bir biyografinin de yazarı.
Mihailović’i “direniş hareketinin lideri” olarak tanımlayan Dimitrijević, onun faşizmle bağlantılı olduğu yönündeki görüşleri reddetti. Ayrıca, Almanya’nın işgali sırasında Sırbistan’daki işbirlikçi hükümetin başında bulunan Milan Nedić’in itibarının iade edilmesini savunan isimlerden biri oldu.
Dimitrijević, Nedić hakkındaki görüşleri nedeniyle 2016 yılında Sırbistan’daki Demokrat Parti’den ihraç edildi. Parti, kararın gerekçesini “faşizmi göreceli hale getirmek ve Milan Nedić’i savunmak” olarak açıklamıştı.
Hırvatistan Parlamentosu ve diğer kurumlara soru
Dimitrijević’in etkinliklere katılımının yeniden gündeme gelmesinin ardından Hırvatistan Parlamentosu’na, söz konusu toplantıya neden himaye sağlandığı, Dimitrijević’in görüşlerinden haberdar olup olmadığı ve etkinlik için ne kadar kaynak ayrıldığı soruldu.
Hırvatistan Araştırmaları Fakültesi’ne de Dimitrijević ile yürütülen akademik çalışmalar, Hırvatistan Katolik Piskoposlar Konferansı ve Gazi İşleri Bakanlığı’na ise Dimitrijević’in görüşlerinden haberdar olup olmadıkları ve toplantılara mali destek sağlayıp sağlamadıkları konusunda sorular yöneltildi.
