Makedonya Türkleri Hak ve Demokrasi Hareketi’nin Avrupa Cephesi’nden seçilen milletvekili Salih Murat, Türkçenin resmî dil statüsüne sahip olduğu 12 belediyenin çoğunda fiilen kullanılmadığını belirterek, Topluluklar Arası İlişkiler Bakanlığını gerekli önlemleri almamakla eleştirdi.
Milletvekili Salih Murat, 4 Eylül 2026 tarihinde Bakanlığa yönelttiği sorulara 29 Ekim’de verilen yanıtı ve ekindeki belgeleri değerlendirdi.
Murat, Bakanlığın sunduğu belgelerin yalnızca üç belediyede Türkçenin resmî kullanımına ilişkin belirgin kanıtlar içerdiğini, diğer belediyelerde ise uygulamanın yetersiz kaldığını veya belgelenmediğini savundu.
“Anayasal hak uygulamada karşılık bulmuyor”
Kuzey Makedonya Anayasası’nın 7. maddesine dikkat çeken Murat, nüfusunun en az yüzde 20’sini oluşturan toplulukların dillerinin belediyelerde Makedoncayla birlikte resmî dil statüsüne sahip olduğunu hatırlattı.
Murat, Merkez Jupa, Plasniça, Mavrovo-Rostuşa, Vasilevo, Karbinçi ve Konçe belediyelerinin bu kapsamda bulunduğunu; Gostivar, Vrapçişte, Kırçova, Dolneni, Çayır ve Studeniçani’de ise Türkçenin belediye meclisi kararlarıyla resmî dil statüsü kazandığını belirtti.
Bakanlığa yönelttiği sorularda Türkçenin resmî yazışmalarda, belediye meclisi toplantılarında, belgelerde, tabelalarda ve kamu hizmetlerinde gerçekten kullanılıp kullanılmadığını öğrenmek istediğini ifade etti.
Üç belediyede ayrımcılık tespit edilmişti
Murat, Ayrımcılığı Önleme ve Koruma Komisyonunun 28 Ocak 2025 tarihinde Vasilevo, Karbinçi ve Konçe belediyelerinde Türkçenin resmî olarak kullanılmaması nedeniyle Türk toplumuna karşı ayrımcılık yapıldığını tespit ettiğini hatırlattı.
Bakanlığın 29 Ekim tarihli yanıtında ise bu kararın ardından hangi önlemlerin alındığına ve sorunların ne zaman giderileceğine ilişkin somut bilgi bulunmadığını ileri sürdü.
Murat’ın aktardığına göre Bakanlık, belediyelerden bilgi toplamaya ancak 17 Eylül 2026’da başladı. Dil Kullanımı Müfettişliği ise ayrımcılık tespit edilen üç belediyede herhangi bir denetim gerçekleştirmedi.
12 belediyenin durumu açıklandı
Murat, Bakanlığın gönderdiği belgeler üzerinden yaptığı değerlendirmede Merkez Jupa’da kararların, belediye bültenlerinin ve formların Türkçe ve Makedonca hazırlandığını belirtti.
Konçe’de resmî gazete ve meclis belgelerinde Türkçe kullanımının belgelendiğini ancak denetim yapılmadığını, Gostivar’da ise Türkçe kullanımına ilişkin kararların, çok dilli tabelaların ve belgelerin sunulduğunu aktardı.
Dolneni’de resmî dil kararı bulunmasına rağmen Türkçe çeviri ve belge kullanımına ilişkin uygulama tespit edilemediğini belirten Murat, Çayır Belediyesinin yalnızca 2013 tarihli meclis kararını sunduğunu söyledi.
Plasniça, Mavrovo-Rostuşa, Vasilevo, Karbinçi, Kırçova, Vrapçişte ve Studeniçani belediyelerinde ise Bakanlığın eklerinde Türkçenin resmî kullanımını gösteren belgelere rastlanmadığını ifade etti.
Murat, bu durumun söz konusu belediyelerde Türkçenin hiç kullanılmadığını tek başına kanıtlamadığını, ancak resmî kullanımın yeterince belgelenmediğini ortaya koyduğunu savundu.
“Türkçe bir lütuf değil, anayasal haktır”
Bakanlığın mevcut durumu düzenli ve mevzuata uygun olarak değerlendirmesine tepki gösteren Murat, ayrımcılık kararlarının ardından somut adımlar atılmamasını eleştirdi.
Murat, “Türkçe bir lütuf değil, Anayasa’nın ve yasanın güvencesi altındaki bir haktır.” ifadelerini kullandı.
Bundan sonraki süreçte Bakanlığa belediye bazında yeni sorular yönelteceklerini açıklayan Murat, Dil Kullanımı Müfettişliğinin denetim gerçekleştirmesini ve sonuçları kamuoyuyla paylaşmasını talep etti.
Konuyu Meclis gündemine de taşıyacağını belirten Murat, Türkçenin belediye tabelalarında, resmî belgelerde, meclis toplantılarında ve vatandaşlara sunulan hizmetlerde eşit statüde kullanılmasına kadar girişimlerini sürdüreceğini vurguladı.
