Hırvatistan Cumhurbaşkanı Zoran Milanović, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, ülkesinin ittifak üyelerine karşı sadık ve güvenilir bir ortak olmaya devam edeceğini, ancak aynı zamanda kendi ulusal çıkarlarını ve uluslararası konumunu da gözetmesi gerektiğini söyledi.
Milanović, NATO Zirvesi’nin özellikle “savaşçı ve ölçüsüz” bir söylemin güçlenmesi açısından ilerleme gösterdiğini belirterek, bu yaklaşımın ise gerçek bir çözüme katkı sağlamadığını savundu.
Ukrayna’daki savaş hakkında değerlendirmelerde bulunan Milanović, bu çatışmada taraf olmamanın kolay olmadığını ancak daha geniş perspektiften bakılması gerektiğini ifade etti.
“Bu çatışmada taraf olmamak kolay değil. Saldırıya uğrayanın, daha zayıf olanın yanında olmak gerekir. Batı’nın yardımı olmadan bir hafta bile ayakta kalamayacak olan bir ülkeden bahsediyoruz. Bütün bunlar Ukrayna’nın sırtında yaşanıyor” dedi.
Milanović, ABD Başkanı Donald Trump’ın zirvede en açık konuşan lider olduğunu savundu. Trump’ın Amerikan çıkarlarını öncelediğini belirten Milanović, “Bir silah tüccarı gibi hareket ediyor” ifadelerini kullandı.
“Putin’den, Şi’den saygıyla bahsediyor, onlar da ondan bahsederken aynı yaklaşımı gösteriyor. Aralarında karşılıklı bir saygı var. Diğer liderler ise farklı bir söylem kullanıyor” diye konuştu.
Hırvatistan “Gönüllüler Koalisyonu”nda yer almayacak
Hırvatistan’ın NATO içinde dürüst ve güvenilir bir müttefik olmaya devam edeceğini ancak ülkesinin çıkarlarına uygun olmayan girişimlere katılmayacağını söyleyen Milanović, Ukrayna’da olası bir barış anlaşmasının ardından Batılı askerlerin bulunmasını öngören “Gönüllüler Koalisyonu” girişimine katılmayacaklarını açıkladı.
Bu girişimin İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından gündeme getirildiğini hatırlatan Milanović, “Bir barış anlaşmasından sonra Ukrayna’da Batı varlığı fikri çok tehlikeli, yeterince hazırlanmış değil ve belirsiz” dedi.
Hırvatistan’ın geçmişte birçok kez başkalarının bedelini ödediğini belirten Milanović, ülkesinin jeopolitik konumunu doğru değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
“Hırvatistan’ın pozisyonu iyi ve olmamız gereken yerlerde olmalıyız. Bize ihtiyaç olmayan yerlerde bulunmamalıyız” ifadelerini kullandı.
“Sırbistan’ın silahlanması NATO’nun gündeminde olmalı”
Milanović, Sırbistan’ın askeri kapasitesini artırmasına da dikkat çekerek, yeni güvenlik koşullarına karşı Hırvatistan’ın hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.
“Sırbistan garip davranıyor. Umarım altı ay sonra tekerlekli bir uçak gemisi satın almaz, çünkü denizi yok” şeklinde konuştu.
Sırbistan’ın neden bazı silah sistemlerini satın aldığı, hangi tehdit değerlendirmesine göre hareket ettiği ve bu sistemleri nasıl kullanmayı planladığının sorgulanması gerektiğini belirtti.
Özellikle Sırbistan’ın sahip olduğu İsrail yapımı uzun menzilli füzeleri gündeme getiren Milanović, “İsrail Hırvatistan’ın stratejik ortağıdır. NATO’nun bu konuda bilgi sahibi olması gerekiyor ve benim görevim bunu burada gündeme getirmek” dedi.
“Ukrayna gerçekçi bir tabloya bakmalı”
Ukrayna ordusunun cesur olduğunu ve önemli kabiliyetler kazandığını belirten Milanović, ancak savaş alanındaki durumun gerçekçi olmayan şekilde yansıtılmaması gerektiğini söyledi.
“Ukrayna’ya her şeyin iyi gittiğini söyleyen söylemler yardımcı olmuyor” dedi.
Savaşın bir noktada müzakereler yoluyla sona ermek zorunda olduğunu ifade eden Milanović, “Bir gün bunun durması ve bir çizginin çekilmesi gerekecek. Umarım Ukrayna dayanır” diye konuştu.
Rusya’nın ayda on binlerce asker kaybettiği yönündeki iddiaları da reddeden Milanović, bu tür değerlendirmelerin gerçek durumu yansıtmadığını savundu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında da konuşan Milanović, Putin’in kimsenin müttefiki veya hayranı olmadığını ancak kendisinden sonra gelecek liderin daha öngörülemez olabileceğini söyledi.
“Putin’den sonra kim gelecek? Rusya’nın başına Rahibe Teresa mı geçecek, yoksa şapkalı neşeli bir beyefendi mi gelecek? Daha kötü biri gelebilir” ifadelerini kullandı.
“ABD olmadan NATO’nun anlamı yok”
Savunma harcamalarının artırılması tartışmalarına da değinen Milanović, yalnızca harcama miktarının değil, bu parayla elde edilen gerçek askeri kapasitenin önemli olduğunu söyledi.
“İlk kez yüzde 5’in ya da yüzde 2’nin tek başına hiçbir anlam ifade etmediğini duydum. Önemli olan, parayla satın alınan kabiliyetlerdir” dedi.
Hırvat ordusu için nakliye uçağı satın alınması planına ilişkin ise prensip olarak destek verdiğini ancak kararların dikkatli şekilde alınması gerektiğini belirtti.
Hırvatistan’ın jeopolitik konumunun şu anda avantajlı olduğunu savunan Milanović, “Gayrimenkulde de jeopolitikte de konum her şeydir. Bizim konumumuz Estonya veya Litvanya’dan kesinlikle daha iyi” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı olarak görevinin Avrupa kurumlarını memnun edecek söylemleri tekrarlamak değil, Hırvat halkı için maksimum faydayı sağlamak
