Kuzey Makedonya’da “adil temsil (badenter)” yasa tasarısı üzerinden siyasi tartışmalar sürerken, Demokratik Bütünleşme Birliği (BDİ) ile VLEN arasında “Badinter ilkesi” konusunda sert polemik yaşandı.
BDİ Genel Başkan Yardımcısı Bujar Osmani, Çayır’daki parti toplantısında yaptığı açıklamada, yasa tasarısının kabul sürecinde “küçük Badinter” ilkesinin kaldırılmasının kırmızı çizginin aşılması anlamına geldiğini söyledi. Osmani’ye göre bu adım, Ohri Çerçeve Anlaşması’nın temelini oluşturan eşitlik mekanizmasının zayıflatılması anlamına geliyor.
Osmani, “Dün kırmızı çizgi aşıldı. Eşitlik mimarisinin kalbi olan Ohri Anlaşması’nın ana mekanizması ortadan kaldırıldı. Bu artık siyasi bir tartışma değil; barış ve birlikte yaşamın temelleri yıkılıyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca, söz konusu gelişmenin ülkedeki Arnavutlar için “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu savundu.
Öte yandan VLEN Eş Başkanı İzet Mexhiti ise eleştirilere karşı çıkarak, yasa tasarısının büyük ya da küçük Badinter modeliyle kabul edilmesinin ikinci planda olduğunu belirtti. Mexhiti, BDİ’nin 24 yıl boyunca adil temsil yasasını çıkaramadığını, VLEN’in ise bunu 24 ayda gerçekleştirdiğini söyledi.
Mexhiti, “2002’den 2016’ya kadar ne yasa vardı ne de denge ve bu sorun edilmedi. Şimdi ilk kez bu mesele gündeme alınıyor ve yasa hazırlanıyor. Geri kalan tartışmalar siyasi söylemden ibaret” dedi.
Hükümet tarafından önerilen “adil ve dengeli temsil” yasa tasarısı şu anda Meclis sürecinde bulunuyor. Topluluklar Arası İlişkiler Komisyonu, tasarının “küçük Badinter” olarak bilinen çift basit çoğunluk modeliyle kabul edilmesini desteklerken, Arnavut muhalefetinin “mutlak Badinter” önerisi yeterli destek bulamadı.
Söz konusu yasal düzenlemeye ihtiyaç, Anayasa Mahkemesi’nin Ekim 2024’te kamu kurumlarında istihdamda dengeyi sağlayan “Balansör” mekanizmasını iptal etmesinin ardından ortaya çıkmıştı.
