Kuzey Makedonya, tütün ve ilgili ürünlerin günlük kullanım oranının yüksek olduğu Avrupa ülkeleri arasında yer alıyor. Eurostat verilerine göre ülkede 16 yaş ve üzerindeki nüfusun yüzde 22,5’i 2022 yılında her gün tütün veya ilgili ürünleri kullanıyordu. Bu oran, 2025’te yüzde 16,5 olarak kaydedilen Avrupa Birliği ortalamasının üzerinde bulunuyor.
Gençler arasındaki tütün kullanımı da dikkat çekiyor. Şubat 2026’da açıklanan Küresel Gençlik Tütün Araştırması sonuçlarına göre, 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 13,6’sı herhangi bir tütün ürünü kullanıyor. 2024 yılında 75 okulda gerçekleştirilen araştırmada bu oranın şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviye olduğu belirtildi.
Göğüs hastalıkları uzmanı Zekeriya Şahini ise sigara kullanımının akciğer kanseri açısından önemli bir risk faktörü olduğuna dikkat çekerek, özellikle hastaların yaşlarının giderek düşmesinin endişe verici olduğunu söyledi. Şahini, hastaların önemli bir bölümünün 50-60 yaş grubunda olduğunu ve daha genç yaşlardaki hastalarda ölüm oranlarının arttığını ifade etti.
Tütün kullanımının azaltılmasına yönelik yeni yasal düzenleme de Meclis gündeminde bulunuyor. Sigara ve ilgili ürünlerin kullanımına ilişkin yasa tasarısı, haziran ayında Meclis Sağlık Komisyonunda ilk okumadan geçti. Düzenlemenin özellikle çocukların ve gençlerin korunmasını güçlendirmesi amaçlanıyor.
Yeni düzenlemeyle geleneksel sigaraların yanı sıra elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve diğer yeni nikotin ürünleri de kapsam altına alınıyor. Sağlık Bakanlığı, mevcut düzenlemelerin yeni nesil ürünleri yeterince kapsamadığını belirtiyor.
Tasarı ayrıca kamusal ve çalışma alanlarında sigara kullanımına ilişkin kuralları sıkılaştırırken, restoran ve kafelerin teraslarına yönelik düzenlemeleri netleştirmeyi ve tütün ürünlerinin özellikle dijital platformlar ile sosyal medyada reklam ve tanıtımını sınırlandırmayı öngörüyor.
