Kuzey Makedonya’da yaz saati uygulaması bu hafta sonu sona erecek. 25 Ekim Pazar günü saat 03.00’te saatler bir saat geri alınarak 02.00’ye ayarlanacak ve kış saati uygulamasına geçilecek.
Saatlerin geri alınmasıyla vatandaşlar bir saat daha fazla uyuma imkânı bulacak. Sabahları hava daha erken aydınlanırken akşam saatlerinde ise daha erken kararacak.
Avrupa’da saat değişikliğinin kaldırılması yıllardır tartışılıyor
Yılda iki kez saatlerin değiştirilmesi uygulaması, gün ışığından daha fazla yararlanmak ve enerji tüketimini azaltmak amacıyla uzun yıllardır sürdürülüyor.
Avrupa’da ilk olarak Birinci Dünya Savaşı sırasında bazı ülkelerde uygulanmaya başlayan sistem, 1970’lerdeki enerji krizleri döneminde yeniden yaygınlaştı.
Avrupa Birliği daha sonra ulaşım, ticaret ve ortak pazarın işleyişinde sorun yaşanmaması için saat değişikliği tarihlerini ortak bir takvime bağladı.
Ancak uygulamanın günümüzdeki faydaları ve insan sağlığı üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ediyor.
Avrupa Parlamentosu 2019’da kaldırılmasını desteklemişti
Avrupa Komisyonu, 2018 yılında gerçekleştirilen kamuoyu danışmasının ardından yılda iki kez saat değiştirme zorunluluğunun kaldırılmasını önerdi.
Mart 2019’da Avrupa Parlamentosu, uygulamanın 2021 yılından itibaren sona erdirilmesi yönünde oy kullandı.
Ancak kararın yürürlüğe girmesi için Avrupa Birliği Konseyinde üye ülkeler arasında anlaşma sağlanması gerekiyordu.
Ülkelerin kalıcı olarak yaz saatinde mi yoksa standart kış saatinde mi kalacağı konusunda uzlaşamaması nedeniyle süreç sonuçlandırılamadı.
2025 yılında İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de saat değişikliğinin kaldırılması çağrısında bulunarak enerji tasarrufunun sınırlı olduğunu, uygulamanın insanların sağlığını ve biyolojik ritmini etkileyebileceğini savundu.
Kuzey Makedonya, Avrupa Birliği’nin kararını bekliyor
Kuzey Makedonya daha önce, Avrupa Birliği’nin mevsimsel saat değişikliğini kaldırma konusunda ortak bir karar alması hâlinde bu karara uyum sağlayacağını açıklamıştı.
Ancak ülkenin kalıcı olarak yaz saatinde mi yoksa kış saatinde mi kalacağı henüz belirlenmedi.
Bu nedenle mevcut uygulama devam edecek. 25 Ekim’de saatlerin geri alınmasının ardından bir sonraki değişiklik Mart 2027’nin son pazar günü gerçekleştirilecek ve yeniden yaz saatine geçilecek.
ABD’de de kalıcı yaz saati tartışması sürüyor
Amerika Birleşik Devletleri’nde de mevsimsel saat değişikliğinin kaldırılması gündemde bulunuyor.
14 Temmuz 2026’da ABD Temsilciler Meclisi, yaz saatinin kalıcı hâle getirilmesini öngören “Sunshine Protection Act” adlı yasa tasarısını 308 kabul ve 117 ret oyuyla onayladı.
Ancak düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Senatodan da geçmesi gerekiyor.
Kalıcı yaz saatini destekleyenler, akşam saatlerinde daha fazla gün ışığının ailelere, turizme ve ekonomik faaliyetlere katkı sağlayabileceğini savunuyor.
Karşı çıkanlar ise kış aylarında sabahların daha geç aydınlanmasının öğrenciler ve erken saatlerde işe giden kişiler açısından sorun oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Avrupa ve ABD’de tartışmalar sürerken Kuzey Makedonya’da saatler bu hafta sonu bir saat geri alınacak.
