Kuzey Makedonya’da üniversite öğrencilerinin günlük 140 denar (2,27 avro) olan yemek desteğinin artırılması yönündeki talepleri gündemdeki yerini korurken, Balkan ülkelerinde öğrencilere sağlanan yemek yardımları ve devlet sübvansiyonları arasındaki farklılıklar dikkat çekiyor.
Artan enflasyon ve yaşam maliyetleri, bölge genelinde üniversite öğrencilerinin ekonomik koşullarını zorlaştırırken, öğrenciler devlet desteğinin artırılmasını ve eğitim koşullarının iyileştirilmesini talep ediyor.
Arnavutluk’ta da öğrenciler, üniversitelerdeki yetersiz koşullar ve yüksek eğitim maliyetleri nedeniyle 13 Ekim’de geniş çaplı protestolara başladı.
Kuzey Makedonya’da öğrenciler 140 yerine 200 denar talep ediyor
Kuzey Makedonya’da üniversite öğrencilerine pazartesiden cumartesiye kadar hazır gıda satın almaları amacıyla günlük 140 denar (2,27 avro) devlet desteği sağlanıyor.
Ulusal Öğrenci Birliği, eylül ayında Eğitim ve Bilim Bakanlığına başvurarak günlük yemek desteğinin 140 denardan 200 denara (yaklaşık 3,25 avro) yükseltilmesini talep etti.
Eğitimde Değişim Forumu (FOP) ise yemek desteğinin yaşam maliyetlerindeki artışa uygun şekilde güncellenmediği gerekçesiyle Eğitim ve Bilim Bakanlığına karşı İdare Mahkemesinde dava açtı.
Forum, yemek desteğinin her mali yılda yaşam maliyetlerindeki artışa göre yükseltilmesinin yasal bir yükümlülük olduğunu savunuyor.
FOP’un hesaplamalarına göre, son üç mali yılda gerekli artışların yapılmaması nedeniyle yaklaşık 30 bin öğrencinin her birine 100 avro tutarında ödeme yapılması gerekiyor. Forum, söz konusu tutarların geriye dönük ödenmesini talep ediyor.
Öte yandan Eğitim ve Bilim Bakanlığı, Slovenya’dakine benzer yeni bir öğrenci destek modeli üzerinde çalışıyor.
Eğitim ve Bilim Bakanı Vesna Janevska, Araştırmacı Gazetecilik Laboratuvarına (IRL) yaptığı açıklamada, öğrencilerin yemek desteğini belirli restoranlarda veya gıda satış noktalarında kullanabilecekleri bir kupon sistemi oluşturmayı planladıklarını söyledi.
Janevska, mevcut sistemde desteğin yemek dışındaki ürünler için de kullanılabildiğini belirterek yeni modelin daha uygun olacağını ifade etti.
Sırbistan’da üç öğünün toplam fiyatı 2,26 avro
Sırbistan’da belirlenen şartları karşılayan öğrenciler, üniversite yemekhanelerinde devlet tarafından desteklenen fiyatlardan yararlanabiliyor.
Öğrenciler kahvaltı için 56 dinar, öğle yemeği için 120 dinar ve akşam yemeği için 90 dinar ödüyor.
Böylece üç öğünün toplam maliyeti günlük 266 dinara (yaklaşık 2,26 avro) ulaşıyor. Kendi eğitim masraflarını karşılayan öğrenciler için ise daha yüksek fiyatlar uygulanıyor.
Kosova’da yemek ve barınma için aylık 35 avro
Kosova’da 2026-2027 akademik yılı için öğrenci yurtlarında konaklama ve yemek hizmetlerinin toplam bedeli aylık 35 avro olarak açıklandı.
Bu tutarın 20 avrosu barınma, 15 avrosu ise yemek giderlerinden oluşuyor.
Arnavutluk’ta destekler öğrenci kategorilerine göre değişiyor
Arnavutluk’ta öğrencilere yönelik ülke genelinde uygulanan tek bir yemek desteği tutarı bulunmuyor.
Sağlanan destekler, öğrencilerin kategorilerine ve bulundukları bölgelere göre farklılık gösteriyor.
Ülkede kullanılan öğrenci kartı sistemi ise üniversite öğrencilerine çeşitli ürün ve hizmetlerde indirimlerden yararlanma imkânı sunuyor.
Karadağ’da devlet aylık 47,50 avro yemek desteği sağlıyor
Karadağ’da öğrenci yurtlarında yemek aboneliğinden yararlanan öğrencilerin aylık yemek gideri 79 avro olarak hesaplanıyor.
Bu tutarın 31,50 avrosunu öğrenciler karşılarken, kalan 47,50 avro devlet tarafından sübvanse ediliyor.
Bosna Hersek’te destekler kantonlara göre farklılaşıyor
Bosna Hersek’te öğrencilere ülke genelinde aynı şekilde ödenen ortak bir yemek yardımı bulunmuyor.
Destek miktarları ve uygulama biçimleri kantonlara göre değişiyor.
Saraybosna’da öğrenci yurtlarında kalan örgün eğitim öğrencileri, devlet destekli barınma ve yemek hizmetlerinden yararlanabiliyor.
Kantonun öğrenci başına sağladığı aylık katkı 219 konvertibl mark (yaklaşık 112 avro) seviyesinde bulunuyor.
Ancak bu tutar doğrudan öğrencilere ödenmiyor; yurtların barınma ve yemek giderlerinin karşılanmasına yönelik sübvansiyon olarak kullanılıyor.
Hırvatistan’da öğrenciler öğün başına 0,86 avro ödüyor
Hırvatistan’da üniversite öğrencileri, devlet destekli öğrenci restoranlarında bir öğün yemek için 0,86 avro ödüyor.
Hükümet, bu fiyatın 1 Ekim 2026 ile 30 Eylül 2027 tarihleri arasında da uygulanmasını kararlaştırdı.
Slovenya’da öğün başına 5,19 avro devlet desteği
Slovenya’da üniversite öğrencilerine bir öğün için 5,19 avro tutarında devlet sübvansiyonu sağlanıyor.
Daha önce 5,05 avro olan destek, 1 Mart 2026 tarihinden itibaren 5,19 avroya yükseltildi.
Balkan ülkelerinde farklı destek modelleri uygulanıyor
Bölge ülkelerindeki uygulamalar, öğrencilere sağlanan yemek desteğinin farklı modeller üzerinden yürütüldüğünü ortaya koyuyor.
Kuzey Makedonya’da günlük parasal destek uygulanırken, Sırbistan ve Hırvatistan’da sübvansiyonlu yemekhane fiyatları, Karadağ ve Bosna Hersek’te ise yurt hizmetlerine yönelik destekler öne çıkıyor.
Slovenya’da öğün başına belirli bir devlet katkısı sağlanırken, Kosova’da yurtlarda yemek ve barınma için düşük ücretler uygulanıyor.
Bu nedenle ülkelerde açıklanan tutarlar aynı türden ödemeleri ifade etmiyor ve doğrudan karşılaştırılmaları mümkün olmuyor.
Kuzey Makedonya’da ise öğrencilerin günlük yemek desteğinin artırılması yönündeki talepleri ve hükümetin üzerinde çalıştığı yeni kupon sistemi tartışılmaya devam ediyor.
