Kuzey Makedonya Sağlık Bakanlığı, 2030 yılına kadar vatandaşların kendi sağlık verilerine, doktorların ise hastalarını tedavi ederken gerekli tüm sağlık bilgilerine erişebilmesini hedefleyen yeni dijital sağlık stratejisini tanıttı.
Hükümet binasında düzenlenen toplantıda doktorlar, hasta örgütleri, meslek odaları, kamu kurumları ve bilişim uzmanlarına sunulan stratejiyle sağlık sistemindeki mevcut dijital platformların birbirine bağlanması amaçlanıyor.
Sağlık Bakanı Sašo Klekovski, mevcut sistemde hastaların farklı kurumlarda yapılan tetkik ve tedavilere ilişkin bilgileri çoğu zaman kendilerinin taşımak zorunda kaldığını belirtti. “Moj Termin”, Sağlık Sigortası Fonu ve Halk Sağlığı Enstitüsünün kayıt sistemlerinin çalıştığını ancak birbirleriyle yeterli veri alışverişinde bulunmadığını ifade etti.
Yeni sistemle sağlık verilerinin hastayla birlikte aile hekiminden uzmana, hastaneden laboratuvara ve eczaneye kadar aktarılması planlanıyor. Böylece hastaların sağlık geçmişlerini her defasında yeniden anlatmalarının ve aynı tetkiklerin gereksiz yere tekrarlanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Geliştirilecek “Moe Zdravje” (Sağlığım) portalı üzerinden vatandaşlar randevu ve elektronik reçetelerin yanı sıra kendi sağlık dosyalarına da erişebilecek. İlerleyen aşamalarda uzaktan sağlık danışmanlığı hizmetlerinin de sisteme dahil edilmesi planlanıyor.
Vatandaşlar ayrıca sağlık verilerine kimlerin eriştiğini görebilecek, hatalı bilgilerin düzeltilmesini talep edebilecek, başka bir kişiyi yetkilendirebilecek ve verilerinin kullanımına ilişkin verdikleri onayı geri çekebilecek. Bu hakların yasal düzenlemelerle güvence altına alınması öngörülüyor.
Strateji kapsamında teletıp uygulamalarına da yasal zemin oluşturulacak. Özellikle uzman doktora düzenli erişimin sınırlı olduğu kırsal bölgelerde yaşayan kronik hastaların uzaktan takip edilebilmesi hedefleniyor. Dijital hizmetler engelli bireylere uygun hale getirilirken, yaşlılar ve dijital hizmetleri kullanmayan vatandaşlar için geleneksel hizmet kanalları korunacak.
Toplam 5 öncelik, 38 tedbir ve 152 faaliyetten oluşan stratejinin ilk aşamasında 2026-2027 döneminde gerekli yasaların, kurumların ve standartların oluşturulması planlanıyor. “Moe Zdravje” dahil ana uygulamaların ise 2028-2029 yıllarında hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Strateji, Avrupa Sağlık Veri Alanı ile uyumlu şekilde hazırlanırken, Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği’ne katılmasının ardından vatandaşların sağlık verilerine diğer AB ülkelerinde tedavi gördüklerinde de erişilebilmesi amaçlanıyor.
Çalışma, Avrupa Birliği tarafından IPA III kapsamında finanse edilen “E-Sağlık Sisteminin Geliştirilmesi” projesi çerçevesinde hazırlandı. Yapılan istişarelerde alınan görüşlerin stratejinin güncellenmiş haline dahil edilmesinin ardından belge, kabul edilmek üzere hükümete sunulacak.
