Kuzey Makedonya’da 8 sivil toplum kuruluşu, Toplulukların Haklarının Gerçekleştirilmesi Ajansı (AOZP) Direktörü Dalibor Kitanović’in sosyal medya paylaşımı nedeniyle görevden alınmasını talep etti.
Başbakan Hristijan Mickoski’ye gönderilen başvuruda, Kitanović’in sosyal medyada Sırp Çetnik hareketiyle bağlantılı isimlerin yer aldığı ve Ratko Mladić’in de yüceltildiği bir paylaşım yaptığı belirtildi.
Sivil toplum kuruluşları, Kitanović’in söz konusu paylaşımının yalnızca kişisel görüş olarak değerlendirilemeyeceğini savundu. Kitanović’in, ülkedeki daha küçük toplulukların haklarının gerçekleştirilmesi, geliştirilmesi ve korunmasından sorumlu bir kamu kurumunun başında bulunduğuna dikkat çekildi.
Başvuruda, “Ajans direktörünün etnik gruplar arası güvene, eşitliğe ve birlikte yaşama kültürüne katkı sağlaması beklenmektedir. Zulüm, asimilasyon, savaş suçları ve soykırımla bağlantılı kişi ve ideolojilerin yüceltilmesi, yürüttüğü görevin sorumluluğuyla bağdaşmamaktadır” ifadeleri kullanıldı.
Çalışanların güvenliği de gündeme getirildi
Kuruluşlar ayrıca, AOZP bünyesinde görev yapan ve söz konusu topluluklara mensup çalışanların durumuyla ilgili endişelerini dile getirdi.
Kamu kurumunun, bu tür paylaşımlarda bulunan bir kişi tarafından yönetildiği bir ortamda çalışanların kendilerini güvende ve saygın hissedip hissedemeyeceklerinin sorgulanması gerektiği belirtildi.
Başvuruda hükümetten Kitanović’in siyasi, etik ve kurumsal sorumluluğunun yeniden değerlendirilmesi, görevden alınması ve kurum çalışanlarının korunmasına yönelik önlemler alınması istendi.
Ayrıca hükümetten, hüküm giymiş savaş suçlularının ve ulusal ya da dini nefreti teşvik eden ideolojilerin yüceltilmesinden kamuoyu önünde uzak durduğunu açıkça belirtmesi talep edildi.
Savcılığa soruşturma çağrısı
Sivil toplum kuruluşları, kamuoyuna yansıyan paylaşımın içeriği ve bağlamının Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından resen incelenmesini de istedi.
Başvuruda, paylaşımın Ceza Kanunu’nun 407-a maddesi kapsamında suç unsuru taşıyıp taşımadığının belirlenmesi çağrısında bulunuldu.
Başvuru, Ayrımcılığı Önleme ve Koruma Komisyonu ile Ulusal Etnik ve Kurumlar Arası İşbirliği Koordinatörü Salco Kuc’a da iletildi.
Kuruluşlar, konunun günlük siyasi tartışmaların, etnik kimliğin veya kişisel görüşlerin ötesinde olduğunu belirterek, bunun hukuk devleti, mağdurlara saygı ve kamu görevlilerinin sorumluluğuyla ilgili olduğunu vurguladı.
Başvuruyu NVO Shadërvan, NVO Divan, Romalitico Politika Araştırma ve Analiz Enstitüsü, NVO Divanhana, NVO Legis, NVO Smart Kod, Boşnak Ulusal Konseyi ve Boşnak Kültür Topluluğu imzaladı.
Kitanović’ten üç gün sonra açıklama
İktidardaki koalisyonun ortaklarından, Yerel Yönetimler Bakanı Ivan Stoilković’in liderliğindeki Makedonya’daki Sırpların Demokratik Partisi üyesi olan Kitanović, sosyal medyada yapay zeka tarafından oluşturulmuş bir görsel paylaşmıştı.
Görselde Ratko Mladić, tarihi Sırp şahsiyetlerin yanında gösterilmiş ve üzerinde “Göksel ordunun generalleri” ifadesi yer almıştı.
Kuzey Makedonya Hükümeti, paylaşımın ardından yaptığı açıklamada Mladić’in yetkili uluslararası mahkeme tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından kesinleşmiş şekilde mahkum edildiğini belirtmiş, Kitanović’in paylaşımını kişisel ve “kabul edilemez” olarak nitelendirmişti.
Kitanović ise üç gün süren sessizliğin ardından sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Gelen tepkilerin meşru eleştiri sınırlarını aştığını ve organize bir siyasi ve medya saldırısına dönüştüğünü savundu.
Kitanović, “Söylediğim her sözün sorumluluğunu almaya hazırım. Ancak sözlerimin başkaları tarafından manipüle edilmesinin sorumluluğunu üstlenmeyeceğim” ifadelerini kullandı.
Başbakan Mickoski ve hükümet üyelerinden de özür dileyen Kitanović, paylaşımı nedeniyle hükümetin gereksiz şekilde siyasi bir tartışmanın içine çekildiğini belirtti.
Mladić 27 Ağustos’ta hayatını kaybetti
Savaş suçlusu Ratko Mladić, 27 Ağustos’ta 84 yaşında, ömür boyu hapis cezasını çektiği Lahey’deki cezaevi hastanesinde hayatını kaybetmişti.
Mladić, 1995 yılında Srebrenitsa’da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürüldüğü soykırımdaki rolü nedeniyle soykırım suçundan mahkum edilmişti. Ayrıca Bosna Hersek savaşı sırasında işlenen diğer savaş suçları nedeniyle de hüküm giymişti.
