Kuzey Makedonya’da fizibilite çalışmasının tamamlanmasının ardından devlet, Ulusal Veri Merkezi kurulmasına karar verdi. Proje kapsamında dört farklı yatırım modeli ve Üsküp çevresinde dört olası lokasyon değerlendiriliyor.
Planlanan veri merkezinin yaklaşık 5 megavat kapasiteye sahip orta ölçekli bir tesis olması ve maliyetinin yaklaşık 20 milyon euroyu bulması öngörülüyor.
Merkezin temel görevi, devlet kurumlarına ait tüm veriler, belgeler ve vatandaşların kişisel bilgilerinin tek bir yerde güvenli şekilde saklanması olacak. Bu adımla, özellikle mevcut altyapının bazı kurumlarda yetersiz olması nedeniyle, siber güvenlik seviyesinin artırılması hedefleniyor.
Yetkililer, projenin yalnızca mevcut ihtiyaçlara değil, gelecekteki teknolojik gelişmelere de cevap verecek şekilde tasarlandığını belirtiyor. Veri merkezinin modüler bir yapıda kurulması planlanırken, ileride yapılacak donanım yatırımlarıyla yapay zekâ çalışmaları, üniversiteler ve araştırma merkezleri için de kullanılabilecek bir altyapı oluşturulması hedefleniyor.
Projenin hayata geçirilmesinin en az iki yıl süreceği tahmin edilirken, tüm kamu kurumlarının verilerini bu merkeze taşımasının ise daha uzun zaman alabileceği ifade ediliyor. Önceliğin, en eski ekipmanlara sahip kurumlara verileceği ve ardından belirlenen plan doğrultusunda diğer kurumların da sisteme dahil edileceği belirtiliyor.
Yetkililer ayrıca, daha önce Prilep’te kurulan ancak sınırlı sayıda kurum tarafından kullanılan yedek veri merkezindeki durumun tekrarlanmaması için yeni merkez kullanımının zorunlu hale getirilebileceğini ifade etti. Bu kapsamda yasal düzenlemeler veya hükümet kararlarıyla tüm kamu kurumlarının sisteme entegre edilmesi planlanıyor.
Fizibilite raporuna göre, tesisin çatısına yerleştirilecek güneş panelleriyle enerji üretimi sağlanacak. Uygun olması halinde çevrede ek bir güneş enerjisi santrali kurulması da gündemde. Sunucuların soğutulmasında ise su yerine hava bazlı sistemler kullanılacak.
Öte yandan, parlamentonun yaklaşık bir ay önce veri merkezlerinin kurulmasına imkân tanıyan yasal düzenlemeleri kabul ettiği hatırlatıldı. Ancak hem kamuya ait ulusal veri merkezi hem de özel sektör yatırımları gündemdeyken, mevcut yasaların yatırımcıların uyması gereken asgari standartları yeterince net tanımlamadığı ve bu konuda belirsizliklerin sürdüğü ifade ediliyor.
